Wycięcie drzewa zagrażającego bezpieczeństwu. Warto mieć wiedzę kto i kiedy może to zrobić

Intuicyjnie może się wydawać, że usuniecie drzewa zagrażającego życiu lub ogólnie bezpieczeństwu ludzi lub mienia może nastąpić bez biurokratycznej procedury. Jednakże w orzecznictwie stale funkcjonuje inny pogląd. Potwierdzają to również przepisy.


O czym przeczytasz?

Pojęcie „drzewa” w ustawie o ochronie przyrody

Regulacje zawarte w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody wskazują, iż jednym z podstawowych instrumentów służących ochronie drzew rosnących na terenach miast i wsi jest obowiązek uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. Brak uzyskania uprzedniego zezwolenia skutkuje wymierzeniem kar pieniężnych za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Na gruncie ww. ustawy, mianem „drzewa” określa się wieloletnią roślinę o zdrewniałym jednym pędzie głównym (pniu) albo zdrewniałych kilku pędach głównych i gałęziach tworzących koronę w jakimkolwiek okresie podczas rozwoju rośliny.

W naukach przyrodniczych operuje się pojęciem roślin drzewiastych jako kategorią nadrzędną. W fundamentalnej monografii przyrodniczej (W. Bugała, Drzewa i krzewy, s. 14–15) znajdujemy następujące podstawowe objaśnienia:

Rośliny drzewiaste, w odróżnieniu od roślin zielnych, odznaczają się wieloletnimi, zdrewniałymi pędami nadziemnymi. W zależności od rozmiarów pędów nadziemnych, ich charakteru i sposobu rozgałęziania się oraz stopnia zdrewnienia dzielimy rośliny drzewiaste na drzewa, krzewy, krzewinki i podkrzewy.

Drzewa odznaczają się wyraźnie wykształconym pniem (różnej wysokości) i osadzoną na nim koroną. Osiągają różne rozmiary, od kilku do kilkudziesięciu metrów. Istnieją też formy przejściowe między wysokimi krzewami a drzewami.

Wycinka drzewa zagrażającego bezpieczeństwu wymaga zezwolenia.

Zgodnie z przyjętym w prawie stanowiskiem, usuniecie drzewa zagrażającego bezpieczeństwu wymaga uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Powyższe stanowisko zostało również potwierdzone w orzecznictwie, m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. (sygn. akt: II OSK 810/11).

W tym miejscu przeczytasz więcej na temat usunięcia drzewa z własnej posesji.

Wniosek o usuniecie drzewa – legitymacja

Zgodnie z brzmieniem art. 83 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzewa z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:

  • posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;
  • właściciela urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej lub innych podobnych urządzeń - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

Przy czym pamiętać należy, zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana w przypadku wniosku złożonego przez spółdzielnię mieszkaniową, wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi oraz zarządcę nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa.

W tym miejscu znajdziesz wyjaśnienie kim jest zarządca budynku i czym się różni od administratora.

Ponadto zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana także w przypadku wniosku złożonego przez użytkownika wieczystego lub posiadacza nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Elementy wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa

Art. 83b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. określa elementy konieczne wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa.

Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać:

  1. imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości;
  2. oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością;
  3. zgodę właściciela nieruchomości, jeżeli jest wymagana, lub oświadczenie o udostępnieniu informacji, o której mowa w art. 83 ust. 4 ustawy;
  4. nazwę gatunku drzewa;
  5. obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo:
  6. posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni,
  7. nie posiada pnia - obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa;
  8. miejsce, przyczynę, termin zamierzonego usunięcia drzewa oraz wskazanie czy usunięcie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej;
  9. rysunek, mapę albo wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane projekt zagospodarowania działki lub terenu w przypadku realizacji inwestycji, dla której jest on wymagany zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - określające usytuowanie drzewa w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości;
  10. projekt planu nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzewa - jeżeli są planowane, wykonany w formie rysunku, mapy lub projektu zagospodarowania działki lub terenu, oraz informację o liczbie, gatunku lub odmianie drzew lub krzewów oraz miejscu i planowanym terminie ich wykonania;
  11. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000, w przypadku realizacji przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest ich uzyskanie zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, oraz postanowienie uzgadniające wydawane przez właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli jest wymagana lub została przeprowadzona na wniosek realizującego przedsięwzięcie;
  12. zezwolenie w stosunku do gatunków chronionych na czynności podlegające zakazom określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1-4 i 10 oraz w art. 52 ust. 1 pkt 1, 3, 7, 8, 12, 13 i 15 ustawy, jeżeli zostało wydane.

W tym miescu znajdziesz więcej informacji o całej procedurze administracyjnej niezbędnej do usunięcia drzewa lub krzewu wraz z opisem sposobów mierzenia drzew.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek można złożyć w:

  • starostwie powiatowym
  • urzędzie marszałkowskim
  • urzędzie miasta lub gminy
  • wojewódzkim urzędzie ochrony zabytków
  • urzędzie dzielnicowym m.st. Warszawy
  • urzędzie miasta na prawach powiatu

Opłata od wniosku o usunięcie drzewa

Usunięcie drzewa, które zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego jest wolne od opłat.

Zezwolenie na usunięcie drzewa

Zezwolenie na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków.

Działania organu przed wydaniem zezwolenia na usunięcie drzewa

Przed wydaniem zezwolenia, organ właściwy w sprawie dokonuje oceny, czy podane we wniosku drzewo jest obumarłe i jakie są przyczyny obumarcia, jak też, czy drzewo rokuje (bądź nie rokuje) szans na przeżycie i wobec tego, czy możliwe jest wydanie stosownego zezwolenia na jego usunięcie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt: II OSK 810/11).

Ponadto organ ten zobowiązany jest również do przeprowadzenia oględzin w zakresie występowania w ich obrębie gatunków chronionych.

W przypadku stwierdzenia, że usunięcie drzewa lub krzewu spowoduje naruszenie zakazów w stosunku do gatunków chronionych, postępowanie zawiesza się do czasu przedłożenia zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do tych gatunków (art. 83c ustawy o ochronie przyrody).

Organ odmówił wydania zezwolenia – co można zrobić?

W przypadku odmowy wydania zezwolenia na wycinkę drzewa zagrażającego życiu lub bezpieczeństwu ludzi, bądź mienia – a sytuacja jest poważna – warto wystąpić do właściwej prokuratury lub nawet komency Policji z zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa narażenia człowieka na niebezpieczeństwo.

Zgodnie z art. 160 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Jak to interpretować? Ważny wyrok

Jak wskazuje się w orzecznictwie, istotą strony przedmiotowej czynu określonego w art. 160 § 1 k.k. jest stworzenie przez sprawcę takiej sytuacji faktycznej, w której istnieje bezpośrednie niebezpieczeństwo, grożące realnie nastąpieniem skutku w postaci śmierci, ciężkiego uszkodzenia ciała względnie ciężkiego rozstroju zdrowia człowieka.

Bezpośredniość realnie grożącego niebezpieczeństwa oznacza, iż w sytuacji przez sprawcę już stworzonej, a więc bez dalszej akcji z jego strony, istnieje duże prawdopodobieństwo nastąpienia w najbliższej chwili wymienionych skutków” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1973 r., sygn. akt: Rw 902/73).

Usunięcie drzewa bez zezwolenia

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Kara ta nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

Administracyjna kara pieniężna ustalenia jest w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Ważne! W przypadku usunięcia drzewa lub krzewu obumarłego albo nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu, wysokość administracyjnej kary pieniężnej obniża się o 50%.

Usunięcie drzewa zagrażającego bezpieczeństwu bez zezwolenia - akcja ratownicza

Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 13 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, wycięcie drzewa może nastąpić bez wymaganego zezwolenia w razie prowadzenia akcji ratowniczej przez jednostki ochrony przeciwpożarowej lub inne właściwe służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia.

O ile przepis ten jawi się jako pomocy w zakresie usunięcia drzewa zagrażającego życiu lub bezpieczeństwo, tak w ocenie wielu prawników jawi się jako przepis nieprecyzyjny, bowiem nie daje postaw do wycięcia drzewa tylko z powodu tego, że zagraża ono życiu lub zdrowiu ludzi.

Zdaniem wielu dotyczy bowiem wyłącznie okresu prowadzenia akcji ratowniczej – a więc w praktyce dotyczy np. sytuacji wycięcia drzewa, gdy konieczne jest szybkie utorowanie dojazdu.

Plan wprowadzenia nowych przepisów

W 2018 r. wpłynął do Sejmu projekt zmiany ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która miałaby polegać na wprowadzeniu do ww. ustawy art. 83g, który przewiduje, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków, będzie mógł podjąć decyzję o usunięciu drzewa, jeżeli stwierdzi, że drzewo, ze względu na swój stan, stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub dla obiektów budowlanych znajdujących się na terenie sąsiedniej nieruchomości.

W takich przypadkach nie będzie wymagana zgoda właściciela nieruchomości, na której rośnie drzewo. Jeżeli zobowiązana osoba nie usunie drzewa w wyznaczonym przez organ terminie, ma być ono usuwane przez ten organ na koszt posiadacza nieruchomości.

Wprowadzenie ww. przepisu do ustawy o ochronie przyrody jest obecnie na etapie projektowym.

____

Jeżeli masz pytanie związane z nieruchomościami napisz do nas na redakcja@mieszkanie.pl , a my postaramy się zgłębić temat i odpowiedzieć w formie artykułu.

Advertisement
Advertisement

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

SmartHome oczami dzieci - wymarzony pokój

O jakim pokoju marzą dzieci? Przyjrzymy się bliżej inteligentnemu oświetleniu i sprawdzimy jak dzieci same zmieniają pokój w krainę marzeń. SmartHome w Komputroniku. http://Komputronik-SmartHome

Advertisement