Usunięcie drzewa lub krzewu z własnej posesji. Część druga.

Chcesz usunąć drzewo lub krzew z własnej działki. Nie wiesz czy potrzebujesz zgody? Tu przeczytasz jak wygląda proces uzyskiwania zezwolenia, a także jakie mogą być konsekwencje „samowolki”.


O czym przeczytasz?

Rośliny drzewiaste a zezwolenie na wycinkę

W pierwszej części artykułu przybliżyłem klasyfikację prawną roślin drzewiastych, a także wspomniałem o pewnej zasadzie związanej z ich usuwaniem. Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1) ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody zasadą jest, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości.

Wiadomo już, że jeśli zdecydujemy o wycięciu drzewa lub krzewu najpierw należy je zmierzyć. W przypadku drzewu należy mierzyć obwód jego pnia na wysokości 5 cm nad ziemią. U krzewów mierzy się powierzchnię, którą zajmują. Ważne jest także do jakiego gatunku się zalicza dane drzewo.

Ponadto istnieje wiele wyjątków o głównej zasady wymaganego zezwolenia. Można to robić, jeżeli drzewo lub krzew mieści się w pewnych ramach wielkościowych. Jeżeli natomiast wykracza poza nie, nadal możliwa jest wycinka, ale już na podstawie stosownego zgłoszenia.

A co jeśli chcę usunąć roślinę, a ustawa nie znajduje dla mojej sytuacji żadnego z uproszczonych trybów? Wówczas

drzewo lub krzewy możesz usunąć dopiero po uzyskaniu zezwolenia, o które należy odpowiednio zawnioskować.

Wniosek można złożyć w:

  • starostwie powiatowym
  • urzędzie marszałkowskim
  • urzędzie miasta lub gminy
  • wojewódzkim urzędzie ochrony zabytków
  • urzędzie dzielnicowym m.st. Warszawy
  • urzędzie miasta na prawach powiatu

Zezwolenie na wycinkę drzew

Zezwolenie jest konieczne w sytuacji, kiedy prowadzimy na własnej działce jakąś działalność gospodarczą i chcemy wyciąć drzewo (o obwodzie pnia ponad limit podany na początku) albo krzewy (pojedynczą roślinę lub ich skupisko zajmujące ponad 25 m2 powierzchni) rosnące w miejscu przeznaczonym na przykład na sklep, magazyn, biuro lub parking dla klientów.

W przypadku działalności rolniczej również- zgodnie z ustawą - usunięcie drzewa lub krzewu z powodu planowanej budowy domu mieszkalnego nie wymaga zezwolenia, wystarczy zgłoszenie i brak sprzeciwu. Jeżeli jednak usunięcie jest niezbędne w związku z budową stodoły albo drogi dojazdowej do pola, zezwolenie jest wymagane.

Wniosek w tej sprawie kierujemy do wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), a gdy dotyczy drzewa rosnącego na nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków – do wojewódzkiego konserwatora zabytków.

We wniosku o zezwolenie należy wskazać:

  • imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę właściciela nieruchomości;
  • tytuł prawny do władania nieruchomością;
  • nazwę gatunku drzewa lub krzewu;
  • obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo ma kilka pni - obwód każdego z nich (jeśli nie ma na tej wysokości pnia, to podajemy obwód zmierzony bezpośrednio poniżej korony drzewa);
  • wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew;
  • miejsce, przyczynę i planowany termin usunięcia drzewa lub krzewu. Wskazujemy też, czy wynika ono z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Do wniosku należy załączyć:

  • rysunek, mapę albo projekt zagospodarowania działki (wykonany przez projektanta z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi) określające usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub projektowanych na tej nieruchomości. Projekt załączamy wtedy, gdy przyczyną wycinki jest realizacja inwestycji, dla której trzeba go sporządzić zgodnie z przepisami Prawa budowlanego;
  • ewentualnie projekt planu nasadzeń zastępczych albo przesadzenia drzewa lub krzewu. Projekt załączamy tylko wtedy, gdy planujemy takie działania. Projekt ten może mieć formę rysunku, mapy lub projektu zagospodarowania działki. Należy w nim podać informację o liczbie, gatunku lub odmianie drzew i krzewów oraz miejscu i planowanym terminie wykonania nasadzeń bądź przesadzenia;
  • decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo postanowienie uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia - gdy takie dokumenty są wymagane dla realizacji danego przedsięwzięcia. Dotyczy to nieruchomości położonych na terenach chronionych (na przykład obszary Natura 2000);
  • zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków chronionych (jeżeli było wcześniej wydane), gdy usunięcie drzewa lub krzewu może naruszyć zakazy określone w ustawie o ochronie przyrody obowiązujące w stosunku do gatunków chronionych roślin, zwierząt lub grzybów.

Uwaga! Oświadczenia składasz pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Strony postępowania

Nie zawsze sprawa o zezwolenie na usuniecie drzewa lub krzewu odbywa się tylko pomiędzy tobą a urzędem. W praktyce, stronami postępowania są: właściciel nieruchomości, wszyscy współwłaściciele nieruchomości, użytkownicy wieczyści nieruchomości, spadkobiercy. W przypadku, gdy drzewa lub krzewy rosną na granicy działki, to stronami są wszyscy, którzy mają interes prawny do sąsiedniej nieruchomości.

Urząd sam ustali strony postępowania i wyśle do nich zawiadomienie o wszczęciu postępowania (ty również je otrzymasz). Jeśli liczba stron postępowania o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu przekracza 20, to urząd zawiadomi je o swoich decyzjach i innych czynnościach przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Może to być ogłoszenie w lokalnej prasie, internecie, czy też w gablocie urzędu.

Po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia urząd uzna, że strony zostały poinformowane.

Oględziny urzędnika

Po otrzymaniu wniosku właściwy organ skontaktuje się z wnioskodawcą i uzgodni termin oględzin działki. Wyśle urzędnika, który dokona oględzin drzewa i sprawdzi, czy nie mają na nim swoich siedlisk gatunki chronione (ptaki i inne zwierzęta czy owady). Jeśli takie zostaną stwierdzone, trzeba będzie uzyskać dodatkowe zezwolenie regionalnego lub generalnego dyrektora ochrony środowiska. Do czasu jego przedłożenia postępowanie jest zawieszane.

Urzędnik zmierzy również drzewa lub krzew. W niektórych przypadkach twój wniosek może wymagać uzgodnienia z innymi instytucjami.

W wypadku drzew rosnących w pasie drogowym drogi publicznej, rezerwacie przyrody lub parku narodowym projekt zezwolenia na wycinkę jest uzgadniany z odpowiednią instytucją (regionalnym dyrektorem ochrony środowiska lub dyrektorem parku narodowego). Uzgodnienia mogą przedłużyć wydanie ci decyzji nawet od 30 do 60 dni.

Treść zezwolenia

W zezwoleniu organ określi:

  • miejsce usunięcia drzewa, nazwę jego gatunku oraz obwód pnia;
  • wysokość należnej opłaty (można jej uniknąć, o czym będzie mowa dalej);
  • termin usunięcia rośliny i ewentualnie inne warunki wynikające z decyzji środowiskowych;
  • jeśli uzależniono zezwolenie na wycinkę od wykonania nasadzeń zastępczych – to dodatkowo w zezwoleniu zostaną wskazane miejsce nasadzeń zastępczych, liczba sadzonych drzew, ich gatunek i minimalny rozmiar oraz termin wykonania nasadzeń i poinformowania o nich urzędu;
  • kiedy zaś zezwolenie uzależniono od przesadzenia drzewa – wówczas znajdziemy w decyzji określenie miejsce, na które ma być ono przesadzone, termin i sposób wykonania tej czynności oraz złożenia odpowiedniej informacji w urzędzie.

Jeżeli przyczyną usuwania drzewa jest realizacja inwestycji, która wymaga pozwolenia (lub rozbiórkę) i która koliduje z tym drzewem, wycinki będzie można dokonać dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę (rozbiórkę).

Można się odwołać

Jeśli jest ktoś niezadowolony z decyzji urzędu to może złożyć odwołanie od decyzji. Odwołanie rozpatrzy samorządowe kolegium odwoławcze. należy je złożyć za pośrednictwem urzędu, który wydał ci decyzję. Jest na to 14 dni – licząc od dnia, w którym otrzymano decyzję.

Opłaty za wycinkę

Opłatę określa się w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu, chyba że wycinka jest zwolniona z opłaty. Jeśli chodzi o drzewo opłata jest równa iloczynowi liczby centymetrów obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm i odpowiedniej stawki.

Jeżeli drzewo na wysokości 130 cm ma kilka pni – do obliczenia bierze się sumę obwodu pnia o największym obwodzie oraz połowę obwodów pozostałych pni. A jeśli na tej wysokości nie ma pnia – mierzy się jego obwód bezpośrednio poniżej korony drzewa.

Opłatę za usunięcie krzewu ustala się, mnożąc liczbę metrów kwadratowych powierzchni gruntu pokrytej usuwanymi krzewami i odpowiednią dla gatunku stawkę opłaty. Termin płatności to 14 dni od chwili, gdy zezwolenie stanie się ostateczne. Jeżeli w zezwoleniu wskazano początek biegu terminu usunięcia drzewa lub krzewu, opłatę wnosi się w ciągu 14 dni od tej daty.

Inne zasady obowiązują, gdy zezwolenie uzależniono od przesadzenia drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych. Tu termin uiszczenia opłaty odracza się na trzy lata od wskazanego w zezwoleniu upływu terminu wykonanie tych czynności. Po tym czasie zostanie sprawdzone, co się stało z drzewem lub krzewem przesadzonym lub nasadzeniami zastępczymi:

  • jeśli zachowają żywotność, opłata zostanie umorzona;
  • gdy rośliny nie przeżyją, ale stanie się to z przyczyn niezależnych od właściciela nieruchomości (np. z powodu działań osób trzecich albo suszy) - opłata również będzie umorzona;
  • kiedy rośliny nie przeżyją wskutek zaniedbania pielęgnacji, opłata zostanie pobrana;
  • w razie stwierdzenia, że tylko część drzew i krzewów przesadzonych lub posadzonych w ramach nasadzeń zastępczych zachowała żywotność, opłata zostanie przeliczona w odpowiedniej proporcji. Podobnie będzie, gdy okaże się, że nie wykonano nasadzeń w takiej liczbie, jaką wskazano w zezwoleniu.

Urzędnicy mogą przeprowadzić oględziny wcześniej, przed upływem trzech lat, i jeśli stwierdzą, że rośliny nie przeżyły, od razu wydać decyzję w sprawie pobrania bądź umorzenia opłaty.

Zwolnienie z opłaty

Przypadki, w których nie nalicza się opłaty za wycinkę, zostały wymienione w art. 86 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

W pierwszym punkcie wskazano usunięcie drzew i krzewów, które nie wymaga zezwolenia (skoro nie ma zezwolenia, to i opłaty, którą się w nim ustala).

Wśród pozostałych czternastu punktów zwolnione z opłaty jest między innymi usuwanie drzew i krzewów:

  • związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków;
  • zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń przesyłowych, bądź bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego;
  • w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania innego niż rolnicze (zgodnego z przeznaczeniem terenu, określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy), pod warunkiem że:
    - obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm nie przekracza 120 cm (dla topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego i srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego) lub 80 cm (dla pozostałych gatunków drzew),
  • krzewy rosnące w skupisku pokrywają grunt o powierzchni nie większej niż 50 m2;
  • obumarłych lub nie rokujących szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości;
    topoli o obwodzie pnia na wysokości 130 cm wynoszącym więcej niż 100 cm i nienależących do gatunków rodzimych – pod warunkiem że zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków.

Jeśli w powyższych sytuacjach zezwolenie na wycinkę było uzależnione od przesadzenia albo nasadzeń zastępczych, a przesadzone lub nowe rośliny uschły z przyczyn leżących po stronie właściciela – zostanie wydana nowa decyzja nakazująca nasadzenia zastępcze. W razie jej niewykonania może zostać nałożona grzywna.

Sankcje za brak zgłoszenia lub zezwolenia na wycinkę drzewa

W zależności od charakteru przewinienia, istnieją opłaty wysokości jedno - lub dwukrotności za usunięcie drzewa lub krzewu.

Karę w wysokości jednej opłaty wymierza się za usunięcie drzewa lub krzewu, które byłoby zwolnione z obowiązku jej uiszczenia, gdyby było usuwane legalnie. Chodzi tu o te sytuacje, kiedy wycinka jest zwolniona z opłaty, ale wymaga zezwolenia.

Karę w wysokości dwóch opłat można zapłacić w razie:

  • usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
  • usunięcia drzewa pomimo sprzeciwu do zgłoszenia wycinki i bez uzyskania zezwolenia, o które można wystąpić w razie wydania takiego sprzeciwu;
  • usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia wycinki lub przed upływem 14 dni od dokonania oględzin drzewa przez urzędnika.

W razie wykarczowania pnia i braku kłody karę powiększa się o 50%., jednakże w przypadku nielegalnego usunięcia drzewa albo krzewu obumarłego, nierokującego szansy na przeżycie, złomu lub wywrotu karę obniża się o 50%

Uwaga! Okres lęgowy większości ptaków trwa między 1 marca a 15 października. Przed wykonaniem czynności wycięcia drzewa albo krzewu należy się upewnić, czy w obrębie nie ma tam gniazd. W tym okresie jest bezwzględny zakaz jakichkolwiek czynności związanych z ingerencją w „świat” tych stworzeń.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować