Rozporządzenie spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu bez księgi wieczystej. Odpowiadamy na pytanie.

Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego oznacza prawo do korzystania z niego. Faktycznym właścicielem mieszkania jest spółdzielnia mieszkaniowa. Czy posiadając prawo do takiego lokalu i nie będąc jego faktycznym właścicielem można nim rozporządzać?


O czym przeczytasz?

Pytanie: Mieszkanie spółdzielcze własnościowe bez księgi wieczystej. Jestem właścicielem takiego mieszkania. Jaka jest możliwa forma prawna przekazania za życia prawa do tego mieszkania córce?

Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego- podstawowe informację

Podstawą funkcjonowania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu są przepisy rozdziału 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (art. 171 – art. 1719).

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym, co umożliwia korzystanie z lokalu spółdzielczego, jednak posiadacz lokalu nie jest jego właścicielem.

Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego jest prawem słabszym aniżeli prawi własności. W skład tego prawa wchodzi m.in. prawo do korzystania z lokalu oraz rozporządzenie nim. Zatem prawo to może podlegać zarówno egzekucji jak i dziedziczeniu.

Więcej na temat spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu znajdziesz w tym miejscu.

Przekształcenie prawa spółdzielczego

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu można także przekształcić w prawo własności, jeżeli budynek stoi na gruncie będącym własnością lub w użytkowaniu wieczystym spółdzielni. Pisemny wniosek o przekształceniu prawa do lokalu należy złożyć do zarządu spółdzielni. Zawarcie umowy o przekształcenie własności powinno nastąpić w ciągu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

Warto również zaznaczyć, że mimo, iż lokale spółdzielcze nie posiadają księgi wieczystej, istnieje możliwość jej założenia. Posiadacz prawa będzie tam figurować jedynie jako osoba uprawniona do lokalu, a nie jego właściciel, którym cały czas pozostawać będzie spółdzielnia mieszkaniowa.

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, to inna instytucja

Inną kwestią pozostaje natomiast mieszkanie spółdzielcze bez prawa własności, czyli spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. Najemca ma prawo do używania nieruchomości, jednak nie może go w żaden sposób zbywać, a także  nie podlega ono dziedziczeniu.

Konkludując spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przypomina najem, jednak daje nieco rozszerzone prawa: np. w przypadku śmierci jednego z małżonków jest ono przenoszone na drugiego z nich.

Należy również pamiętać, że  spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu można przekształcić w mieszkanie spółdzielcze własnościowe lub uzyskać własność odrębną.

Czy można rozporządzać prawem do lokalu spółdzielczego?

Mimo, że spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym to jak wskazują przepisy, możliwa jest zarówno egzekucja jak i dziedziczenie z takiego prawa.

Tak więc posiadać prawa do lokalu może w formie darowizny przekazać lokal innej osobie.

W tym miejscu przeczytasz więcej na temat tego, co można zrobić ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu.

Jak wygląda taka procedura? Czy są jakieś ograniczenia?

Na wstępie niezbędne jest ustalenie, czy chodzi o lokal stanowiący odrębną własność, czy o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Ponadto, należy pamiętać, że  zgodnie ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, albowiem bez zachowania tej szczególnej formy umowa darowizny będzie nieważna.

Dokumenty do aktu notarialnego

W celu przygotowania aktu notarialnego umowy darowizny, koniczne jest przygotowanie następujących dokumentów: 

  • dane z dowodów osobistych,
  • jeśli darowizna jest na dziecko – to dodatkowo odpis skrócony aktu urodzenia dziecka,
  • jeśli dziecko po zawarciu związku małżeńskiego zmieniło nazwisko – to dodatkowo odpis skrócony aktu małżeństwa dziecka,
  • jeśli darowizna jest na wnuka/czkę – to dodatkowo odpis skrócony aktu małżeństwa rodziców wnuka/czki i odpis skrócony aktu urodzenia wnuka/czki,  odpis zwykły z księgi wieczystej (jeśli jest prowadzona księga wieczysta dla tego prawa),
  • zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej stwierdzające, komu to prawo do lokalu przysługuje,
  • podstawa nabycia (przydział, umowa ze Spółdzielnią, wypis aktu notarialnego – umowy sprzedaży, umowy darowizny, umowy działu spadku lub innej umowy,
  • prawomocne postanowienie Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia,
  • prawomocne postanowienie Sądu o dziale spadku lub zniesieniu wspólności).

Ponadto, jeśli ma być założona księga wieczysta, to do założenia księgi wieczystej potrzebne jest zaświadczenie ze Spółdzielni Mieszkaniowej wydane dla celów wieczystoksięgowych.

Co po akcie? Urząd skarbowy i podatek?

Po sporządzenie aktu notarialnego, wypis musi być niezwłocznie przekazany do spółdzielni, która jest właścicielem całego budynku.

W przypadku kręgu osób najbliższych, umowa będzie wolna od podatku od spadków i darowizn, jednak warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest zgłoszenie nabycia darowizny właściwemu urzędowi skarbowemu w terminie 6 miesięcy od dnia podpisania aktu notarialnego umowy darowizny.

____

Jeżeli masz pytanie związane z nieruchomościami napisz do nas na redakcja@mieszkanie.pl , a my postaramy się zgłębić temat i odpowiedzieć w formie artykułu.

Advertisement
Advertisement

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

SmartHome oczami dzieci - wymarzony pokój

O jakim pokoju marzą dzieci? Przyjrzymy się bliżej inteligentnemu oświetleniu i sprawdzimy jak dzieci same zmieniają pokój w krainę marzeń. SmartHome w Komputroniku. http://Komputronik-SmartHome

Advertisement