Cuda polskiego przemysłu szklanego - projekty Eryki i Jana Drostów zachwycają kolejne pokolenia

Kiedyś używane masowo w polskich domach, dziś mają wartość kolekcjonerską. Szklane naczynia projektu małżeństwa Drostów to design najwyższej próby. W Muzeum Miasta Gdyni trwa wystawa pokazująca dorobek projektantów

Szkło Drostów

Fot. instagram.com/lepszastronaprl

Eryka Trzewik-Drost i Jan Sylwester Drost to małżeństwo projektantów przemysłowych, przez dekady związanych zawodowo z hutą szkła w Ząbkowicach. Urodzili się na początku lat 30. Oboje ukończyli Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych we Wrocławiu (dzisiejszą Akademię Sztuk Pięknych), gdzie się poznali. 

Polskie uczelnie artystyczne po wojnie zaczęły specjalizować się w różnych gałęziach projektowania. Głównie ze względu na bliskość poniemieckich zakładów wytwarzających ceramikę użytkową i hut PWSSP otworzyła wydziały ceramiki i szkła. Samodzielna Katedra Szkła, która powstała na wrocławskiej uczelni w 1950 roku, wykształciła swój odrębny styl i całe pokolenie wybitnych projektantów, m.in. Erykę i Jana Drostów.

Szkło Drostów

Fot. instagram.com/lepszastronaprl

W latach 60. małżeństwo projektantów rozpoczęło pracę w ośrodku wzorcowym w hucie w Ząbkowicach Będzińskich. Zakład ten specjalizował się w popularnej technice szkła prasowanego. 

Technika ta polega na tłoczeniu półpłynnej masy szklanej w formach, które chłodzi się strumieniem zimnego powietrza. Sposób produkcji ma duży wpływ na wygląd powstałych przedmiotów. W przeciwieństwie do obiektów wydmuchiwanych lub formowanych ręcznie, przedmioty ze szkła prasowanego mają niejednolitą powierzchnię i mniejszą przejrzystość. Krawędzie i ściany szwów dwu - lub wielodzielnych form pozostają widoczne. 

Początkowo technika ta była używana głównie do wytwarzania półfabrykatów, które później były poddawane dalszej obróbce. Z przemysłowego szkła prasowanego, które było zdecydowanie bardziej ekonomiczne produkowano głównie imitacje drogiego szkła szlifowanego i grawerowanego. Technika ta nie cieszyła się ani dobrą opinią ani popularnością w świecie projektowym. 

Szkło Drostów

Fot. instagram.com/polish_design

Szkło Drostów

Fot. instagram.com/monkownia

Szkło prasowane okazało się więc niezwykłym wyzwaniem dla młodych designerów. Eryka i Jan Drostowie postanowili jednak wykorzystać jego ograniczenia i zmienić je w zalety. Dzięki swojej kreatywności, a także doskonałemu zrozumieniu procesów technologicznych oraz ścisłej współpracy z poszczególnymi działami produkcji, ich projekty zyskały uznanie nie tylko w Polsce. Również świat zza żelaznej kurtyny doceniał dorobek projektantów. Wkrótce Drostowie zostali uznani za jednych z najwybitniejszych w Europie twórców pracujących w technice szkła prasowanego. 

Styl szkła artystycznego w tamtym czasie, tzw. styl wrocławski, którego przedstawicielami byli również Eryka i Jan Drostowie, charakteryzował się wpływami skandynawskimi. Zrezygnowano z tradycyjnych zdobień na rzecz większej różnorodności samych form oraz eksperymentów z kolorem i strukturą szkła. Znaczenie miała funkcjonalność oraz prostota przedmiotów.  

Naczynia szklane projektu Eryki i Jana Drostów przez dekady trafiały do wielu polskich domów, gdzie były używane na co dzień. Popularnymi zestawami były serie „Asteroid”, „Radiant”, „Rotor”, „Diatret”, półmiski „Ryby”, seria „Jeż morski” czy „wazony optyczne”.

Szkło Drostów

muzeumgdynia.pl

Ważnym wydarzeniem dla wszystkich zainteresowanych szkłem artystycznym, a także historią polskiego wzornictwa jest najnowsza wystawa z cyklu Polskie Projekty Polscy Projektanci prezentowana obecnie w Muzeum Miasta Gdyni. Jej tematem jest twórczość wybitnych projektantów – Eryki i Jana Drostów. Oto jak twórcy wystawy opisują to, co możemy na niej zobaczyć: 

Na wystawie ukazujemy dorobek jednego z najciekawszych tandemów projektanckich w powojennej historii wzornictwa szkła. W atrakcyjny poznawczo sposób przedstawimy szkła produkowane masowo oraz realizacje unikatowe, ich miejsce w historii polskiego wzornictwa oraz przełomową technologię szkła prasowanego. Zabierzemy zwiedzających w pouczającą, a zarazem sentymentalną podróż, uświadamiając powszechność dobrego projektowania w polskich domach i jego wartość kolekcjonerską. 

Szkło Drostów

Fot. gdynia.pl

Celem wystawy jest pokazanie jak nowatorskie działania projektowe małżeństwa Drostów uczyniły ze szkła prasowanego nowoczesne i pełne wyrazu naczynia codziennego użytku.  

Wiele lat po wygaśnięciu pieców hutniczych w Ząbkowicach, szkła projektu Eryki i Jana Drostów wciąż używane są w polskich domach, jednocześnie przeżywając renesans na rynkach aukcyjnych i w środowiskach kolekcjonerskich, osiągając często zawrotną wartość. Spróbujemy uchwycić ulotny moment, w którym przedmiot użytkowy awansuje do roli obiektu muzealnego i pożądanego obiektu kolekcjonerskiego. 

Szkło Drostów

Fot. gdynia.pl

Wystawa „Eryka i Jan Drostowie. Polskie Projekty Polscy Projektanci” bazuje na zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, które jest współorganizatorem wydarzenia oraz na czterech kolekcjach prywatnych. Ekspozycję dopełnią elementy multimedialne, m. in. film o projektantach oraz polsko-angielski katalog. Kuratrkami wystawy są: Barbara Banaś, Marta Borowska-Tryczak oraz Anna Śliwa. Wystawę można oglądać do 09 stycznia 2022.

Eryka i Jan Drostowie

Fot. gdynia.pl

Advertisement
Advertisement

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

SmartHome oczami dzieci - wymarzony pokój

O jakim pokoju marzą dzieci? Przyjrzymy się bliżej inteligentnemu oświetleniu i sprawdzimy jak dzieci same zmieniają pokój w krainę marzeń. SmartHome w Komputroniku. http://Komputronik-SmartHome

Advertisement