Jak rozliczyć podatek? Ulgi, z których można skorzystać dzięki rodzinie

Posiadanie rodziny daje prawo do obniżenia podatku należnego fiskusowi. Jeszcze większą ulgę podatkową można uzyskać dzięki dzieciom


O czym przeczytasz?

Para rozlicza podatki

W prawie podatkowym zapisane są rozwiązania, pozwalające obniżyć podatek dzięki posiadaniu rodziny. Chodzi o wspólne rozliczenie się małżonków oraz ulgę na dzieci.

Wspólne rozliczenie małżonków

O prawie do wspólnego rozliczenia się małżonków rzadko pisze się jako o prawie do ulgi podatkowej, ale faktycznie w niektórych przypadkach to rozwiązanie pozwala na obniżkę podatku. I to dość znaczącą.

Przykład. Weźmy dwie osoby, z których jedna w 2020 roku uzyskała dochód do opodatkowania w wysokości 60 tys. zł, a druga – 100 tys. zł. Ta pierwsza będzie miała do zapłacenia prawie 9 675 zł podatku, a druga – prawie niespełna 18 988. Jako że płacą podatek oddzielnie, to ich podatek łącznie wyniesie nieco ponad 28 622 zł.

A teraz zobaczmy, jak będzie to wyglądać w przypadku małżeństwa, uzyskującego identyczne dochody – czyli 160 tys. zł rocznie. Dzięki wspólnemu rozliczeniu każde z nich będzie musiało zapłacić po niespełna 13 075 zł, czyli razem wyjdzie prawie 26 150 zł. Różnica wynosi więc ponad 2,5 tys. zł na korzyść wspólnego rozliczenia się małżonków.

Aby małżonkowie mogli się wspólnie rozliczyć, muszą przez cały rok podatkowy pozostawać we wspólności majątkowej. Czyli jeśli para wzięła ślub w roku 2020, to będzie mogła skorzystać ze wspólnego rozliczenia dopiero w 2021 roku. Ale ci, którzy pobrali się w roku 2019 i wcześniej, mogą się wspólnie rozliczyć za rok 2020.

Z drugiej strony przeprowadzony w trakcie roku rozwód lub ogłoszenie separacji lub podpisanie umowy o rozdzielczości majątkowej uniemożliwiają wspólne rozliczenie się małżonków. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy jedno z małżonków zmarło w trakcie roku podatkowego lub po zakończeniu roku, ale przed złożeniem zeznania.

Wspólne rozliczenie nie jest możliwe także wtedy, gdy jedno z małżonków płaci podatek liniowy albo gdy płaci podatek zryczałtowany od przychodów ewidencjonowanych. W tym ostatnim przypadku dopuszczalny jest wyjątek – można stosować wspólne rozliczenie wtedy, gdy jedno lub oboje małżonków uzyskuje przychody z najmu, które rozlicza ryczałtem. Także w sytuacji, gdy jedno z małżonków nie jest rezydentem podatkowym w Polsce (czyli nie mieszka tutaj i nie uzyskuje przychodów na terytorium Polski).

 

Inne ulgi, z których możesz skorzystać. Ulga dla młodych, ulga abolicyjna, ulga mieszkaniowa, ulga na internet i ulga na IKZE. Zobacz, jakie na jakie odpisy pozwala fiskus.

 

Ulga na dzieci

Prawie każdy, kto ma dzieci (a dokładniej – sprawuje nad nimi opiekę rodzicielską), może sobie obniżyć podatek dzięki uldze prorodzinnej. Prawie każdy, bo w niektórych przypadkach ulga jest limitowana wysokością dochodu rocznego. Wysokość odpisu zależy także od tego, jak długo sprawowaliśmy opiekę rodzicielską.

Przykład. Jeśli jesteśmy szczęśliwymi rodzicami dziecka, które przyszło na świat w lipcu 2020 roku, to możemy odpisać przysługującą nam kwotę za 6 miesięcy, nie za cały rok. W tej sytuacji kwota odpisu będzie wynosić sześciokrotność stawki miesięcznej, przypadającej na dziecko, czyli w tym przypadku 556,02 zł.

Dużą zaletą ulgi na dzieci czy też ulgi prorodzinnej jest fakt, że odpisywana kwota pomniejsza podatek (większość ulg i odpisów obniża nam dochód). I choć sama kwota odpisu w żaden sposób nie pokrywa wydatków, związanych z wychowaniem dzieci, zawsze miło jest przynajmniej raz na rok nieco zaoszczędzić dzięki naszemu potomstwu.

Ulga na jedno dziecko

Ulga na pierwsze dziecko wynosi 92,67 zł miesięcznie, czyli 1 112,04 zł rocznie. Tak jak już wspomnieliśmy, odpis przysługuje nam tylko za okres od urodzenia dziecka. Aby dokonać odpisu na cały rok, dziecko musi być na naszym utrzymaniu przez całych 12 miesięcy.

W przypadku ulgi podatkowej na pierwsze dziecko istnieje ograniczenie dochodowe. Odpisu mogą dokonać tylko rodzice, których dochód łączny (a więc po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne) do opodatkowania w roku nie przekroczył 112 tys. zł. Jeśli ktoś wychowuje dziecko samodzielnie, to odpis przestaje mu przysługiwać po przekroczeniu kwoty 56 tys. zł.

Ważne! Limit dochodu dotyczy całego roku. Jeśli więc rodzice w całym roku uzyskali ponad 112 tys. zł dochodu, to nie mogą dokonać odpisu, bez względu na to, czy dziecko przyszło na świat (zostało adoptowane itd.) w styczniu czy w grudniu.

Ulga na dwoje dzieci

Ulga na dwoje dzieci nie jest już limitowana dochodem. Jeśli ktoś miał więc dwójkę dzieci, to nie musi już zwracać uwagi na ograniczenia.

Odpis na drugie dziecko jest taki sam jak na pierwsze – czyli wynosi 92,67 zł miesięcznie i 1 112,04 zł rocznie. Jeśli więc ktoś ma dwójkę dzieci, które wychowywał przez cały rok, może sobie odpisać dwukrotność tej ostatniej kwoty, czyli 2 224,08 zł.

Nieco inaczej jest, gdy jedno dziecko pojawiło się w trakcie roku. Wtedy dokonujemy pełnego odpisu – czyli 1 112,04 zł – na pierwsze dziecko, a w przypadku drugiego odpisujemy tylko kwotę miesięczną, pomnożoną przez liczbę miesięcy w roku od jego urodzenia. Jeśli przyszło na świat w kwietniu, to odpis będzie wynosił 9 x 92,67 zł, czyli 834,03 zł.

Ważne! Pojawienie się drugiego dziecka w rodzinie, nawet jeśli np. przyszło na świat pod sam koniec roku, sprawia, że znika limit dochodowy, obowiązujący przy pierwszym dziecku. A więc bez względu na wysokość dochodów odliczymy sobie 1 112,04 zł za pierwsze dziecko oraz w przypadku drugiego dziecka za te miesiące, kiedy było już na świecie.

Rodzina w salonie

Ulga na troje i więcej dzieci

Jeśli mamy rodzinę z trojgiem dzieci, to za pierwszą dwójkę możemy sobie odpisać po 92,67 zł miesięcznie, czyli 1 112,04 zł rocznie, zaś na trzecie przysługuje nam większa kwota. Wynosi ona 166,67 zł miesięcznie, czyli 2 000,04 zł rocznie. Rodzina z trojgiem dzieci będzie mogła sobie odpisać dwa razy po 1 112,04 zł oraz 2 000,04 zł za trzecie dziecko, czyli łącznie 4 224,12 zł.

Ulga na czwarte dziecko jest jeszcze większa. Kwota odpisu to 225 zł miesięcznie, czyli 2 700 zł rocznie. Tym samym odpis w przypadku czwórki dzieci rośnie do 6 924,12 zł.

Przy każdym kolejnym dziecko – czyli piątym, szóstym itd. – odpis również wynosi 225 zł miesięcznie i 2 700 zł rocznie. A więc rodzina z piątką dzieci odpisze od podatku kwotę 11 148,24 zł, rodzina z szóstką 13 848,24 zł i tak dalej.

 

Ulgi podatkowe z tytułu darowizn. Można zaoszczędzić na podatku dzięki oddawaniu krwi i osocza, dzięki darowiznom na cele pożytku publicznego, kształcenia zawodowego i na cele kultu religijnego i działalność charytatywną kościołów. Zobacz, co i jak możesz odliczyć!

 

Kiedy nie można skorzystać z odpisów na dzieci?

Ulga prorodzinna przysługuje tylko na dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia i które są na naszym utrzymaniu (czyli uczą się i nie pracują). Jeśli więc któreś z naszych dzieci zaczęło już 26 rok życia, nie możemy dokonać odpisu na jego utrzymanie, nawet jeśli nadal uczy się i nie zarabia.

Drugim ograniczeniem jest to, że dziecko musi być na naszym utrzymaniu. To oznacza, że nie może zarobić w ciągu roku podatkowego więcej niż 3 089 zł. Jeśli więc nasze dziecko poszło np. do wakacyjnej pracy i zarobiło większą kwotę niż 3 089 zł, to według fiskusa nie jest już na naszym utrzymaniu i nie możemy już skorzystać z ulgi. To – niestety – ma także konsekwencje, związane z odpisami na inne, młodsze dzieci.

Przykład. Państwo Kowalscy w 2020 roku mieli 130 tys. zł dochodu. Mają dwójkę dzieci: 16-letniego syna i 19-letnią córkę. Córka wykorzystała długi okres między maturą a rozpoczęciem studiów i zatrudniła się w sklepie. Tam zarobiła 5 tys. zł. To sprawiło, że w rozliczeniu podatkowym za 2020 rok państwo Kowalscy nie mogą odpisać sobie 1 112,04 zł z tytułu wychowania córki. Ale to nie wszystko. Jako że z punktu widzenia fiskusa córka przestała byś osobą na utrzymaniu rodziców, państwo Kowalscy zaczęli podlegać przepisom, które dotyczą ulgi na jedno dziecko. Ponieważ ich dochód przekroczył limit 112 tys. zł, nie przysługuje im także prawo odpisu na pierwsze dziecko. A więc przy rozliczeniu podatkowym nie będą mogli odliczyć ani kwoty na córkę, ani kwoty na syna, więc ich podatek będzie większy o 2 224,08 zł niż rok wcześniej.

Obecnie obowiązuje zwolnienie podatkowe dla młodych. A więc osoby do 26 roku życia, które zarobiły mniej niż 85 528 zł, nie płacą podatku dochodowego. Jednak z punktu widzenia ulgi prorodzinnej nie ma znaczenia, czy dziecko płaci podatek, liczy się tylko to, czy uzyskuje dochody. Kluczowe więc jest przekroczenie kwoty 3 089 zł – jeśli któreś z naszych dzieci zarobiło kwotę większą od tego limitu, tracimy prawo do ulgi.

 

Ulga termomodernizacyjna. Inwestycję w nowy piec, w  ocieplenie domu czy w montaż instalacji fotowoltaicznej można odpisać od podatku. Limit ulgi w niektórych przypadkach to aż 106 tys. zł.

 

Co zrobić, kiedy ulga jest większa od podatku?

Zdarzają się sytuacje, gdy ulga przypadająca na dzieci jest większa niż kwota podatku, jaki zapłaciliśmy w czasie roku w postaci zaliczek. Na szczęście nie oznacza to, że część ulgi nie zostanie wykorzystana. Fiskus bowiem musi nam zwrócić całą kwotę, wynikającą z ulgi prorodzinnej. Jeśli więc podatku będzie za mało, abyśmy wykorzystali ulgę, dostaniemy zwrot części lub całości opłaconej przez nas składki zdrowotnej, a jeśli i tego będzie mało, odzyskamy część lub całość składek na ubezpieczenie społeczne. Fiskus jednak nie może oddać więcej niż wpłaciliśmy w ramach zaliczek na podatek, składek zdrowotnych i ubezpieczeniowych.

Przykład. Państwo Nowakowie w ubiegłym roku w ramach zaliczek na podatek dochodowy zapłacili 5 200 zł podatku. Ponieważ jednak wychowują czwórkę dzieci, to w ramach ulgi rodzinnej przysługuje im 6 924,12 zł. To oznacza, że nie tylko dostaną całe wpłacone 5,2 tys. zł w ramach zwrotu, ale także fiskus odda im pozostałe do wykorzystania ulgi prorodzinnej 1 724,12 zł. Łącznie ich zwrot wyniesie więc całą kwotę ulgi prorodzinnej, czyli 6 924,12 zł.

 

Osoby niepełnosprawne albo osoby, które opiekują się niepełnosprawnymi, mogą odliczyć część wydatków na leki czy dostosowanie mieszkania do potrzeb chorego. Sprawdź, jak to można zrobić.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować