Uchwała krajobrazowa. Co to za akt i jaką ma wartość dla naszych odczuć estetycznych ? Część pierwsza.

Czy kształtując małą architekturę można się pokusić o kreowanie naszej przestrzeni z poczuciem dobrego smaku? Kto ma tę moc, która może definitywnie zwalczyć panującą "reklamozę"?


O czym przeczytasz?

Uchwała krajobrazowa – podstawa prawna

Uchwała krajobrazowa, a konkretnie uchwała w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, jest aktem prawa miejscowego, który może zostać przyjęty przez gminę.

Uchwała ta dotyczy całego obszaru gminy, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez inne organy niż ministra właściwego do spraw transportu.

Szczegółowe kwestie związane z zakresem przedmiotowym uchwały krajobrazowej, trybem jej uchwalania oraz nakładania kar pieniężnych, regulują przepisy art. 37a - 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Kto i w jakiej sprawie podejmuje uchwałę krajobrazową?

Rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.

Co to jest krajobraz i krajobraz priorytetowy

Ustawodawca definiuje takie pojęcia jak krajobraz i krajobraz priorytetowy. Ten pierwszy to postrzegana przez ludzi przestrzeń, zawierająca elementy przyrodnicze lub wytwory cywilizacji, ukształtowana w wyniku działania czynników naturalnych lub działalności człowieka.

Można tutaj zastrzec, że w Europejskiej Konwencji Krajobrazowej krajobrazem jest „obszar, którego charakter jest wynikiem działania i interakcji czynników przyrodniczych i/lub ludzkich”. Zatem w ujęciu wskazanego aktu „obszar” został zmieniony na „przestrzeń”. Sam fakt, że krajobraz jest „postrzegany przez ludzi”, musi mieć konkretne prawne konsekwencje.

W naszym systemie prawnym jest nimi określenie w rozporządzeniu Rady Ministrów zasad klasyfikacji krajobrazu, na cele tzw. audytów krajobrazowych.

Krajobrazem priorytetowym jest natomiast krajobraz szczególnie cenny dla społeczeństwa ze względu na swoje wartości przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne, urbanistyczne, ruralistyczne lub estetyczno-widokowe i jako taki wymagający zachowania lub określenia zasad i warunków jego kształtowania. Jest to definicja wprost przeznaczona do zaadaptowania i rozwinięcia w rozporządzeniu lub innych aktach.

Rodzaje obiektów, których dotyczy uchwała krajobrazowa oraz jej funkcje

Regulacje uchwały krajobrazowej dotyczy trzech rodzajów obiektów:

  • reklam (w tym szyldów);
  • ogrodzeń;
  • obiektów małej architektury.

Najważniejsze funkcje i cechy uchwały krajobrazowej:

  • w odniesieniu do szyldów – określa zasady i warunki ich sytuowania, gabaryty oraz liczbę szyldów, które mogą być umieszczone na danej nieruchomości przez podmiot prowadzący na niej działalność;
  • może ustalać zakaz sytuowania ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych,
    z wyłączeniem szyldów;
  • dotyczy całego obszaru gminy, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez inne organy niż ministra właściwego do spraw transportu;
  • może przewidywać różne regulacje dla różnych obszarów gminy określając w sposób jednoznaczny granice tych obszarów;
  • może zawierać załącznik graficzny wraz z opisem, jednoznacznie określającym ich granice.
  • w zakresie dotyczącym ogrodzeń - nie ma zastosowania do ogrodzeń autostrad i dróg ekspresowych oraz ogrodzeń linii kolejowych;
  • określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych (nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały);
  • może wskazywać rodzaje obiektów małej architektury, które nie wymagają dostosowania do zakazów, zasad lub warunków określonych w uchwale;
  • może wskazywać obszary oraz rodzaje ogrodzeń dla których następuje zwolnienie z obowiązku dostosowania ogrodzeń istniejących w dniu jej wejścia w życie do zakazów, zasad lub warunków określonych w uchwale.

Czym jest reklama w kontekście kształtowania przestrzeni

Przez reklamę zgodnie z ustawą należy rozumieć „upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne”.

Zastrzec tu można, że jest to definicja raczej reklamowania niż ściśle reklamy, ale uznać należy, iż ustawodawca chciał (trochę wbrew językowi polskiemu) uczynić bardziej przejrzystymi kolejne przepisy, gdyż na definicji reklamy oparte są dalsze definicje: tablicy reklamowej, urządzenia reklamowego i pośrednio szyldu.

Najszerzej zdefiniowana jest tablica reklamowa, która ma być przedmiotem materialnym przeznaczonym do ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami.

W szczególności tablicą reklamową może być:

1) baner reklamowy;

2) reklama naklejana na okna budynków;

3) reklama umieszczana na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy.

I tu mamy pewną niespójność. Najpierw przez reklamę ustawodawca rozumie określone działanie, a zaraz potem określa jako reklamę przedmiot materialny. Dlatego w tym ostatnim przypadku należy zastosować nieco inne rozumienie pojęcia reklamy – właśnie jako „przedmiotu materialnego związanego z reklamą”, naklejanego na okna budynków czy też umieszczanego na rusztowaniach.

Z kolei każdy inny przedmiot materialny przeznaczony do ekspozycji reklamy, niespełniający kryteriów tablicy reklamowej, stanowi urządzenie reklamowe. Niestety, można powiedzieć, że ustawodawca „nie gra czysto”. Lepiej byłoby bardziej ogólne zdefiniowanie urządzeń reklamowych i w ich ramach wyodrębnienie tablic reklamowych. Całość jeszcze bardziej rozmywa pojęcie szyldu, którym może być zarówno tablica reklamowa, jak i urządzenie reklamowe „informujące o działalności prowadzonej na nieruchomości”, na której ta tablica lub szyld się znajdują.

I tak oto, analizując radosną twórczość legalistów dochodzimy do pewnej – wymuszonej – konkluzji, która, przy zachowaniu powyższych definicji, przedstawia się następująco:

  • pojęcie reklamy jest stosowane w dwóch znaczeniach, ale za dominujące należy uznać znaczenie określające daną działalność;
  • obok siebie występują pojęcia tablicy reklamowej i urządzenia reklamowego, przy czym urządzeniem reklamowym jest każdy przedmiot materialny upowszechniający reklamę inny niż tablica reklamowa;
  • szyld jest kwalifikowaną formą tablicy reklamowej i urządzenia reklamowego.

Tryb i etapy uchwalenia uchwały krajobrazowej

Pierwszym etapem prac nad uchwałą krajobrazową jest podjęcie przez radę właściwej gminy uchwały o przygotowaniu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) projektu uchwały. Następnie wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie:

  1. podaje do publicznej wiadomości, w tym przez udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, informację o podjęciu przez radę gminy uchwały o przygotowaniu przez wójta (burmistrza, prezydenta) projektu uchwały;
  2. sporządza projekt uchwały krajobrazowej;
  3. zasięga opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska o projekcie uchwały krajobrazowej;
  4. uzgadnia projekt uchwały krajobrazowej z wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu;
  5. uzgadnia projekt uchwały krajobrazowej z ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej;
  6. zasięga opinii właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej o projekcie uchwały krajobrazowej;
  7. zasięga opinii marszałka województwa o projekcie uchwały krajobrazowej;
  8. ogłasza w prasie lokalnej, przez obwieszczenie oraz udostępnienie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie o wyłożeniu projektu uchwały krajobrazowej do publicznego wglądu.

Ważne! Wójt (burmistrz, prezydent miasta) ogłasza w prasie lokalnej, przez obwieszczenie oraz udostępnienie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie, o wyłożeniu projektu uchwały do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed terminem wyłożenia i wykłada ten projekt do publicznego wglądu, także przez jego udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, na okres co najmniej 21 dni.

W czasie wyłożenia i przez okres 14 dni po zakończeniu okresu wyłożenia wójt (burmistrz, prezydent miasta) zbiera uwagi do projektu.

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie rozpatruje zgłoszone uwagi i sporządza listę nieuwzględnionych uwag.

Ważne! Brak zajęcia stanowiska w terminie miesiąca od dnia otrzymania projektu uchwały krajobrazowej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków i ministra właściwego do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej uznaje się za uzgodnienie projektu uchwały w przedłożonym brzmieniu. Ponadto w przypadku niewyrażenia opinii w terminie miesiąca od dnia otrzymania projektu uchwały krajobrazowej przez dyrektora ochrony środowiska, organ Państwowej Straży Pożarnej oraz marszałka województwa wymóg zasięgnięcia opinii uznaje się za spełniony.

Rada gminy uchwalając uchwałę krajobrazową rozstrzyga jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag nieuwzględnionych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

W toku procedury uchwalenia uchwały krajobrazowej wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje obowiązki określone w treści rozporządzenia 2016/679, tj. obowiązki związane ze zbieraniem informacji o danych określonych osób.

Ponadto informuje o ograniczeniu prawa dostępu do informacji o źródle danych osobowych uzyskanych w toku prowadzenia postępowań dotyczących sporządzania aktów planistycznych w związku z realizacją czynności przez udostępnienie stosownych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, na swojej stronie internetowej oraz w widocznym miejscu w swojej siedzibie.

Ważne! Okres vacatio legis (tj. okres między publikacją uchwały a jej wejściem w życie) wynosi minimum 12 miesięcy.

Wyłączenia zastosowania przepisów o uchwale krajobrazowej w odniesieniu do reklam

Zgodnie z treścią ustawy,  przepisów dotyczących reklam nie stosuje się do upowszechniania informacji wyłącznie:

  • trwale upamiętniającej osoby, instytucje lub wydarzenia;
  • o charakterze religijnym, związanym z działalnością kościołów lub innych związków wyznaniowych, jeżeli tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe sytuowane są w granicach terenów użytkowanych jako miejsca kultu i działalności religijnej oraz cmentarzy.

Ta druga grupa jest ponadto ograniczona obszarowo. Oznacza to, że nawet jeżeli na danej tablicy są upowszechniane informacje wyłącznie o charakterze religijnym, to zlokalizowane poza „terenami użytkowanymi jako miejsca kultu i działalności religijnej” oraz poza cmentarzami muszą zostać objęte przepisami gminnej uchwały reklamowej.

W drugiej części artykułu przeczytasz m.in. o zaskarżaniu uchwały, sankcjach za nielegalne reklamy i egzekucji administracyjnej.

____

Jeżeli masz pytanie związane z nieruchomościami napisz do nas na redakcja@mieszkanie.pl , a my postaramy się zgłębić temat i odpowiedzieć w formie artykułu.

Advertisement
Advertisement

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

SmartHome oczami dzieci - wymarzony pokój

O jakim pokoju marzą dzieci? Przyjrzymy się bliżej inteligentnemu oświetleniu i sprawdzimy jak dzieci same zmieniają pokój w krainę marzeń. SmartHome w Komputroniku. http://Komputronik-SmartHome

Advertisement