Jaki rozliczyć podatek? Odliczenia od podatku, z których skorzystać może każdy pracujący

Odliczenie od podatku powszechnie kojarzone jest z ulgą podatkową. Ale warto pamiętać o innych odliczeniach, które obniżają podatek, bo może z nich skorzystać każdy


O czym przeczytasz?

Rozliczenie podatkowe

Zanim siądziemy do rozliczenia podatku od naszych ubiegłorocznych dochodów, warto przypomnieć sobie o odliczeniach od podatku, które przysługują każdemu.

1. Kwota wolna

Przez kwotę wolną od podatku rozumie się kwotę dochodu, która nie podlega opodatkowaniu. Przy zeznaniu podatkowym kwotę wolną od podatku wykorzystuje się w taki sposób, że od zobowiązania podatkowego, wynikającego z pomnożenia dochodu do opodatkowania, odejmuje się kwotę równą podatkowi przypadającemu na kwotę wolną. W zależności od wysokości dochodu, kwota wolna wynosi między 8 tys. zł a 0 zł (im wyższy dochód, tym niższa kwota wolna). I tak:

- jeśli dochód podatnika do opodatkowania w ubiegłym roku wyniósł maksymalnie 8 tys. zł, wówczas może sobie odpisać od podatku do 1360 zł, co oznacza, że nie zapłaci podatku w ogóle,

- jeśli dochód podatnika wyniósł między 8 tys. zł a 13 tys. zł, to do obliczenia wysokości kwoty wolnej trzeba zastosować następujący wzór: odpis wynikający z kwoty wolnej = 1 360 zł – [834,88 zł x (podstawa obliczenia podatku – 8 000 zł) / 5 000 zł]. W zależności od wysokości dochodu, odpis od podatku wynikający z kwoty wolnej będzie wynosić między 1 360 zł a 525,12 zł,

Przykład: Adam dostał pracę w październiku i wykazał dochód do opodatkowania w wysokości 12 tys. zł. A więc w jego przypadku wzór służący do wyliczenia kwoty wolnej będzie wyglądać tak: odpis wynikający z kwoty wolnej = 1 360 zł – [834,88 zł x (12 000 zł – 8 000 zł) / 5 000 zł]. Po przeliczeniu okazuje się, że Adam może sobie od podatku odliczyć 692 zł.

- jeśli dochód wyniósł między 13 tys. zł a 85 528 zł, wówczas odpis od podatku z tytułu kwoty wolnej wyniesie 525,12 zł. To odpowiada kwocie wolnej w wysokości 3 091 zł. Taka kwota wolna przypada na zdecydowaną większość podatników,

- jeśli dochód do opodatkowania był większy niż 85 528 zł a mniejszy niż 127 tys. zł, wówczas odpis od podatku, wynikający z kwoty wolnej, należy sobie obliczyć samemu. Wzór jest taki: odpis wynikający z kwoty wolnej = 525,12 zł – [525,12 zł x (podstawa obliczenia podatku – 85 528 zł) / 41 472 zł]. W zależności od wysokości dochodu odpis od podatku uwzględniający kwotę wolną będzie wynosił między 525,12 zł a 0 zł.

Przykład. Adrianna uzyskała w 2020 roku dochód do opodatkowania równy 100 000 zł. W jej przypadku więc wzór będzie wyglądał następująco: odpis wynikający z kwoty wolnej = 525,12 zł – [525,12 zł x (100 000 zł – 85 528 zł) / 41 472 zł]. A więc jej odpis z tytułu kwoty wolnej wyniesie 183,24 zł.

- jeśli kwota dochodu do opodatkowania przekracza 127 tys. zł, wówczas kwota wolna wynosi 0 zł, a wiec nie można sobie odpisać żadnych kwot z tego tytułu.

Takie obliczenia należy wykonać wtedy, gdy rozliczamy się z fiskusem na papierze i sami liczymy swoje zobowiązania podatkowe. Jeśli użyjemy któregoś z programów do rozliczenia PIT albo skorzystamy z formularzy dostępnych na stronach Ministerstwa Finansów czy wreszcie wykorzystamy program Twój e-PIT, w ramach którego fiskus przygotowuje wstępnie wypełnione zeznane podatkowe, wszystkie odpisy związane z kwotą wolną będą liczone automatycznie.

2. Zryczałtowane koszty uzyskania przychodu

Większość z nas kojarzy koszty uzyskania przychodu z czymś, z czego korzystają przedsiębiorcy. W potocznym rozumieniu to oni tylko mają prawo odpisać sobie koszty ponoszone przez swoją firmę od uzyskanych wpływów i dzięki temu zmniejszyć podatek.

Faktycznie jest nieco inaczej – wszyscy, którzy pracują na umowie o pracę, również korzystają z kosztów uzyskania przychody. Zwykle wielu z nas nawet nie wie, że jest coś takiego i że dzięki takim kosztom nasz podatek jest obniżany. To dlatego, że pracodawca przy wyliczaniu podatku od naszej pensji już bierze pod uwagę te koszty i po prostu przelewa fiskusowi odpowiednio niższą kwotę.

Wysokość zryczałtowanych – czyli stałych – kosztów uzyskania przychodu zależy od tego, czy pracujemy w miejscu, w którym mieszkamy, czy też pozna nim i czy pracujemy tylko w jednej firmie czy może „ciągniemy” dwa etaty. I tak:

- jeśli pracujemy w tej samej miejscowości, w której mieszkamy, i jesteśmy zatrudnieni na jednej umowie, to nasze koszty uzyskania przychodu wynoszą 250 zł miesięcznie, czyli 3 000 zł rocznie. Kiedy więc pracujemy w jednej firmie w naszej miejscowości i zarabiamy 4 000 zł miesięcznie, to nasz pracodawca oblicza co miesiąc podatek od kwoty pomniejszonej o te zryczałtowane koszty, czyli od 3 750 zł.

- jeśli pracujemy w dwóch firmach czy instytucjach, ale obie znajdują się w miejscowości, w której mieszkamy, nasze zryczałtowane koszty uzyskania przychodu rosną do 4 500 zł rocznie. Jak łatwo wyliczyć, zryczałtowane koszty przypadające na drugą umowę o pracę są niższe od tych, które przypadają na pierwszą.

- jeśli pracujemy w jednej firmie, ale mającej siedzibę w innej miejscowości niż ta, gdzie mieszkamy, zryczałtowany miesięczny koszt uzyskania przychodu wynosi 300 zł, czyli jest to kwota 3 600 zł rocznie.

- jeśli pracujemy w dwóch firmach czy instytucjach, z których obie mieszczą się poza miejscem naszego zamieszkania, kwota odpisu z powodu kosztów uzyskania przychodów rośnie do 5,4 tys. zł rocznie. Podobnie jest w sytuacji, kiedy jedna z firm, w których pracujemy, jest w miejscowości, gdzie mieszkamy, a druga – w innym mieście.

Ważne! O tych kosztach warto wiedzieć. Ich celem jest bowiem zrekompensowanie podatnikowi wydatków na dojazdy. Może się bowiem zdarzyć, że nasze wydatki na dojazdy do miejsca czy do miejsc pracy będą wyższe niż kwota zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów. Wtedy zamiast korzystać ze zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu mamy prawo odpisać sumę, jaką wydaliśmy na bilety na dojazdy, a więc zaoszczędzić nieco więcej na podatku. Warunkiem jest, aby wydatki zostały dobrze udokumentowane, co oznacza, że musimy dysponować imiennymi biletami.

Rozliczenie podatku

3. Składki na ubezpieczenie społeczne

Kolejnym czynnikiem, który zmniejsza nasz dochód do opodatkowania, są składki na ubezpieczenie społeczne. Pracodawca, który płaci nam pensje, wcześniej odlicza od niej składki na ubezpieczenie społeczne. Informacje o wysokości opłacanych składek dostajemy zapisaną w PIT-11, a więc formularzu, który dostajemy od pracodawcy. Przy wypełnianiu zeznania podatkowego kwotę składek na ubezpieczenie społeczne wpisujemy w specjalnej rubryce i o tę wartość obniżamy dochód do opodatkowania.

Jako że składki opłaca za nas pracodawca, zwykle nie zwracamy na nie uwagi. Ale warto o tym wiedzieć, bo czasem pozwala to nam uszczknąć dodatkowych kilka złotych z podatku.

Przykład. Robert w 2019 roku prowadził firmę, ale w 2020 zatrudnił się na etacie i przepracował cały rok. Jednak na początku 2020 roku dostał informację z ZUS o tym, że ma zaległość w składkach w kwocie 600 zł. Aby nie mieć problemu z ZUSem, zapłacił tę kwotę. W zeznaniu za 2020 rok może sobie doliczyć te dodatkowe 600 zł do składek, jakie opłacił jego pracodawca, i w nieco większym stopniu zredukować dochód do opodatkowania.

4. Składki na ubezpieczenie zdrowotne

Poza składkami na ubezpieczenie społeczne opłacamy jeszcze składki zdrowotne. Jej wysokość to 9 proc. naszej pensji (dokładnie – 9 proc. podstawy wymiaru składki zdrowotnej). Ze składkami zdrowotnymi postępujemy nieco inaczej niż z ubezpieczeniowymi – o ile te ostatnie obniżają nasz dochód do opodatkowania, to składka zdrowotna obniża nasz podatek (bo faktycznie jest po prostu częścią podatku).

Ważne! Przy tradycyjnej metodzie wypełniania zeznania podatkowego trzeba pamiętać o tym, że – niestety – nie możemy odliczyć całości składki zdrowotnej od podatku. Przypomnijmy – składka to 9 proc. naszej pensji, ale my możemy odliczyć kwotę będącą równowartością 7,75 proc. naszej pensji (czyli wymiaru składki zdrowotnej).

Artykuły, które mogą Cię zainteresować