Jak technologia pomaga nam żyć w zgodzie z naturą. Biophilic design w praktyce

Czy można przenieść warunki panujące w przyrodzie do naszych mieszkań i biur? Dziś to technologia zastępuje naturę, by poprawić jakość życia i sprawić, że poczujemy się dobrze. Zobacz przykłady projektowania zgodnego z zasadami biofilii


O czym przeczytasz?

Zielone biuro

Biophilic office - biuro Microsoft Polska proj. Florabo

Biophilic design. Dobre otoczenie

Biophilic design, czyli projektowanie biofilne polega na umożliwianiu człowiekowi zachowania więzi z naturą w zurbanizowanym otoczeniu. Biophilic design w kontekście architektury i aranżowania przestrzeni najbardziej kojarzy się z umieszczaniem we wnętrzach roślinności. Rośliny to rzeczywiście ważny element biofilnego designu. Jednakże w biofilii kontakt z naturą jest rozumiany znacznie szerzej. Ważne jest skumulowanie w naszym codziennym otoczeniu - w domu, szkole, urzędzie, szpitalu, centrum handlowym czy w miejscu pracy – możliwie najwięcej korzyści, jakie daje nam przebywanie na łonie przyrody. Koncentrując się na człowieku i jego naturalnych potrzebach, biophilic design za cel stawia sobie zachowanie przez nas zdrowia fizycznego i psychicznej równowagi. Wśród wspomnianych korzystnych oddziaływań naturalnej przyrody na człowieka jest: możliwość oddychania czystym, świeżym powietrzem, cisza – brak zakłócającego spokój hałasu, komfort termiczny, kontakt z naturalnymi materiałami, bliskość wody, dostęp do odpowiedniej ilości światła słonecznego, czy wreszcie naturalna roślinność, obecność innych żywych organizmów. Biophilic design to projektowanie w duchu well being, zapewniające harmonijne funkcjonowanie człowieka w otoczeniu. Projekt pragnący przywrócić naturę do naszego życia dba przede wszystkim o nasze zmysły, za pomocą których odbieramy bodźce ze świata zewnętrznego. Choć czasem o tym zapominamy, to zmysły są naszym łącznikiem z otoczeniem.

Widok na zieleń. Mężczyzna przy oknie

Odetchnij pełną piersią - czyste powietrze

Niestety w wielu polskich miastach czystość powietrza, delikatnie mówiąc, pozostawia wiele do życzenia. Pod względem poziomu smogu jesteśmy niechlubnymi rekordzistami na tle innych krajów Unii Europejskiej. Aby zaczerpnąć świeżego powietrza nie wystarczy otworzyć okna. Co więcej, w budynkach biurowych często w ogóle nie ma takiej możliwości. O czyste powietrze w pomieszczeniach mogą zadbać uzdatniacze powietrza. Urządzenia te oczyszczają powietrze wewnętrzne ze szkodliwych substancji i smogu. Pozbywają się również wirusów, bakterii i pleśni, a także usuwają z niego kurz, dym, nieprzyjemne zapachy czy sierść zwierząt, co jest ważne dla alergików. Dostępne są również oczyszczacze z funkcją nawilżania powietrza, co jest bardzo ważne, szczególnie w okresie grzewczym, kiedy powietrze w naszych mieszkaniach i biurach jest bardzo suche. Zbyt mała wilgotność powietrza przyczynia się do rozwoju infekcji. Cierpią z tego powodu także nasze oczy. Czyste i odpowiednio nawilżone powietrze wpływa na nasz komfort i zdrowie. Jak doradzają specjaliści z firmy Komputronik, przy wyborze uzdatniacza powietrza należy zwrócić uwagę na jego wydajność oraz poziom generowanego hałasu. W ofercie Komputronik ma urządzenia takich marek jak Philips, Sharp czy Xiaomi, które korzystają z wielostopniowej filtracji, możliwej dzięki zastosowaniu filtrów węglowych czy HEPA. Wybrane modele wyposażone są w dodatkowe funkcje jonizacji i aromaterapii, a także czujniki ruchu i stopnia wilgotności. Urządzenia te, dzięki dyskretnemu designowi dobrze się prezentują, co nie jest bez znaczenia, kiedy decydujemy, że będą stałym elementem wystroju naszych mieszkań.

Oczyszczacz powietrza Philips

Oczyszczacz powietrza Philips AC4550/50, Komputronik

Wyostrz zmysły - przez nos do serca

Węch to najbardziej niedoceniany przez człowieka zmysł. Wiele osób, przekonało się w ciągu minionego roku, jak jest ważny i jak jego utrata, wywołana zakażeniem koronawirusem, może być dokuczliwa. Zapachy nie tylko pozwalają nam cieszyć się w pełni z przyrządzanych potraw, czy pomagają odróżnić świeże produkty od zepsutych. Odpowiednio dobrane naturalne zapachy potrafią poprawić nasz nastrój, pobudzić, polepszyć koncentrację lub pomóc nam pozbyć się stresu, pokonać infekcję czy ułatwić zasypianie. Pragnąc żyć w duchu well being i zgodnie z założeniami biofilii, warto zadbać o powonienie, wprowadzając do swojego domu czy miejsca pracy elementy naturalnej aromaterapii. Pamiętajmy, że terapia zapachami ma sens wyłącznie wtedy, kiedy jest naturalna, czyli oparta na prawdziwych olejkach eterycznych i innych naturalnych składnikach. Wszelkie chemiczne odświeżacze powietrza w sprayach czy aerozolach, świece czy inne wynalazki koncernów produkujących domową chemię gospodarczą, choć mogą kusić wyglądem czy intensywnymi zapachami, mają podobnie szkodliwy wpływ na nasze zdrowie i srodowisko, jak detergenty. Wybierajmy więc naturalne, czyli roślinne (np. sojowe) świece i olejki eteryczne w produktach. (Przeczytaj więcej o świecach, olejkach i innych naturalnch produktach do domowej aromaterapii). Popularne stały się również w ostatnim czasie zaczerpnięte z tradycyjnych kultur domowe rytuały oparte na naturalnych kadzidłach, takich jak np. Palo Santo.

sojowa świeca zapachowa

Naturalna, sojowa świeca zapachowa, SOYOOSH

Zestaw do okadzania, Palo Santo

Zestaw do okadzania Purnama Rituals

Usłysz ciszę. Stop hałasom

Problemem mieszkania w zurbanizowanym czy uprzemysłowionym otoczeniu jest również hałas. Czy wiesz, że hałas to także zanieczyszczenie? (Przeczytaj więcej o zanieczyszczeniu hałasem). Badania pokazują, że długotrwałe, ustawiczne narażenie na hałas może powodować trwały uszczerbek na naszym zdrowiu fizycznym i psychicznym. Zanieczyszczenie hałasem zwiększa ryzyko wystąpienia chorób serca i depresji. Hałas może powodować bezsenność, problemy z koncentracją, rozdrażnienie i przemęczenie. Hałas jest również problemem wewnątrz budynków. W szczególności w budynkach biurowych czy usługowych jesteśmy narażeni na hałasy takie jak szum wentylatorów czy innych urządzeń, a także, przy pracy w biurze typu open space, na harmider wielu rozmów, dzwoniących telefonów itp. W projektowaniu biofilnych przestrzeni biurowych, duży nacisk kładzie się na odpowiednią akustykę pomieszczeń oraz zapewnienie pracownikom miejsc umożliwiających wyciszenie. Stosuje się również rozwiązania takie jak przegrody czy panele akustyczne. Systemy takich rozwiązań oferują m.in. polskie marki specjalizujące się w produkcji wyposażenia biur, takie jak Vank czy Balma. Jeżeli mamy problem z hałasem w domu, sposobem na usprawnienie pracy zdalnej i poprawę naszego komfortu akustycznego, może być zastosowanie podobnych paneli ściennych, stojących parawanów czy przegród montowanych na biurko w mieszkaniu. Przegrody takie jak Vank Wall albo Balma B1 czy Etum pomogą odseparować się od niechcianych dźwięków.

Boks akustyczny VANK wall1 z roślinami

Boks akustyczny Wall_1, VANK

zestaw mebli do biura

Zestaw mebli z osłonami akustycznymi Wall_1, VANK

Naturalnie we wnętrzu

Budynki i wnętrza zaprojektowane zgodnie z zasadami biophilic designu wykorzystują naturalne materiały budowlane i wykończeniowe. Biofilne mogą być zarówno ekologiczne domy naturalne, czyli takie budowane ze słomy, gliny czy konopi, jak i budynki ze stali i betonu. Te ostatnie, choć zwykle mniej zdrowe i ekologiczne, mogą zostać wykończone tak, by ich wnętrza (i należące do nich przestrzenie na zewnątrz) umożliwiały przebywającym w nich osobom kontakt z „żywiołami” oraz naturalnymi surowcami, również poprzez dotyk. Dużą rolę w biofilnym wnętrzu odgrywają powierzchnie z naturalnie wykończonego kamienia i drewna. Mogą to być podłogi, okładziny ścian lub ścianki działowe, a także meble czy blaty.  Harmonijne wnętrza mają ściany w spokojnych, jasnych, naturalnych kolorach. Nie powinny „atakować” nas zbyt jaskrawe barwy czy intensywne wzory (tu rozmawiamy ze specjalistką o farbach do wnętrz). Pomieszczenia nie mogą być zbyt ciasne ani przeładowane meblami, sprzętami czy zbędnymi przedmiotami. Na wzór otwartej, niezabudowanej przestrzeni, przestrzeń wewnątrz powinna zapewniać nam pewien oddech, umożliwiać swobodną komunikację i bezproblemowe przemieszczanie się. Założenia biofilii mogą spełniać m.in. wnętrza w stylu japandi, wnętrza boho, czy wnętrza urządzone zgodnie z ideą lagom. Zasadami biophilic design'u kierowali się również projektanci, ktrzy stworzyli pokazowe mieszkanie przyszłości - Dom Jutra IKEA, który powstał w Szczecinie i został przekazany miastu.

IKEA Dom Jutra

Dom jutra IKEA

Woda to życie

Niewielu z nas ma szczęście mieszkać w pobliżu naturalnego zbiornika wodnego lub mieć widok na rzekę z miejsca zamieszkania czy pracy, choć niektóre miejskie biurowce znajdują się w takim sąsiedztwie. Woda to skarb i życiodajny dar natury. To naturalne, że jej widok i bliskość koją nasze zmysły i pozytywnie wpływa na emocje. W biofilnych biurowcach architekci rozmieszczają nie tylko wewnętrzne dziedzińce czy tarasy, ale także elementy zawierające wodę, takie jak fontanny, wodne ściany czy źródełka. W otoczeniu własnego domu również możemy postarać się o wodną „atrakcję”. Jeżeli dysponujemy ogródkiem, z wielu względów warto pomyśleć o założeniu oczka wodnego. Miniaturę oczka wodnego możemy założyć nawet w niewielkim naczyniu. W sklepach ogrodniczych czy marketach budowlanych znajdziemy również balkonowe fontanny czy „źródełka” zasilane baterią solarną. Pamiętajmy, by w ciągu dnia również pić dużo wody. Na biurku, przy którym pracujemy postawmy ładną karafkę z przegotowaną wodą i szklankę. Ich widok będzie nam przypominał o nawadnianiu organizmu a nalanie sobie wody do szklanki będzie jednym z drobnych biofilnych rytuałów w codziennej rutynie. Kolejną dobrą praktyką stanie się przerwa w pracy na podlanie roślin. 

Karafka szklana z wodą

Komplet do wody dla 1 osoby Krosno

Nastaw zegar biologiczny - naturalne oświetlenie

Jednym z najważniejszych aspektów życia zgodnie z naturą jest zachowanie naturalnego rytmu dobowego. Ludzki „wewnętrzny zegar” zależny jest od zmian natężenia światła słonecznego. Zdrowy rytm dobowy ma wpływ na jakość naszego snu, a także nasze zachowanie, nastrój, układ odpornościowy, pamięć czy koncentrację. Powszechnymi problemami związanymi z przebywaniem w zamkniętych pomieszczeniach, których negatywne skutki odczuwamy na co dzień są zbyt ograniczony dostęp do światła słonecznego oraz zbyt długie oddziaływanie na nas niebieskiego spektrum światła w ciągu dnia. Niebieskie światło emitują monitory wszelkich urządzeń, takich jak smartfony, komputery czy telewizory, a także konwencjonalne oświetlenie (w tym żarówki LED). Działanie niebieskiego światła na nasze oczy w czasie trzech godzin przed snem, rozstraja nasz wewnętrzny zegar. Wysyłając mylne sygnały do naszego organizmu, zaburza ono pracę hormonów – pobudza produkcję kortyzolu, serotoniny i dopaminy, blokując wydzielanie serotoniny, która jest nam potrzebna, by przestawić organizm na stan spoczynku i zapewnić zdrowy sen. Najbardziej oczywistym i jednocześnie w przypadku wielu osób najmniej realistycznym rozwiązaniem tego problemu byłoby przebywanie jak najwięcej na zewnątrz i nieużywanie żadnych urządzeń ani sztucznego oświetlenia w godzinach wieczornych. Jeżeli powrót do korzeni w takim stopniu nie jest możliwy, powrót do naturalnego cyklu dobowego może nam ułatwić technologia. Coraz więcej mówi się o oświetleniu cyrkadialnym, czyli inaczej oświetleniu biologicznym czy naturalnym. Dostępne jest oświetlenie z systemem „sunlike” czy żarówki HCL (Human Centric Lighting) typu „full spectrum”, które imitują naturalny cykl światła słonecznego. Taką żarówkę dobrze jest zamontować w swoim domowym biurze. Zapewni nam ona efektywną pracę w skupieniu. W okresie jesienno-zimowym wspomogą nas specjalne lampki SAD (skrót od seasonal affective disorder) zwane lampkami antystresowymi. Część modeli ma funkcję stopniowego budzenia, która pomoże nam naturalnie i pełnym energii rozpocząć dzień. Po pracy i wieczorem zaleca się stosowanie oświetlenia z ograniczonym spektrum niebieskiego światła. W ochronie przed niebieskimi falami emitowanymi przez ekrany pomogą specjalne okulary blokujące niebieskie światło.

Okulary blokujące niebieskie światło

Okulary z filtrem światła niebieskiego EyeShield

Rośliny we wnętrzach

Działaniem powszechnie kojarzonym z trendem biofilii jest umieszczanie dużej liczby roślin zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz budynków. Różne badania potwierdzają pozytywny wpływ roślin doniczkowych w pomieszczeniach na samopoczucie i zdrowie człowieka. Rośliny produkują tlen oraz wpływają na poprawę jakości powietrza w pomieszczeniach, aktywnie oczyszczając je ze szkodliwych substancji takich jak: formaldehyd, ksylen, benzen czy amoniak. To, czy rośliny oczyszczające powietrze rzeczywiście są efektywne w dużych pomieszczeniach stało się ostatnio kwestią sporną, jednak na pewno ich działanie jest pożądane i wspomaga uzdatnianie powietrza wewnętrznego.  

Zaaranżowanie biura za pomocą odpowiednio dobranych roślin sprawia, że u pracowników obniża się poziom odczuwanego stresu, który jest prawdziwą współczesną plagą i przyczyną wielu chorób cywilizacyjnych. Co więcej, rośliny wpływają na poprawę koncentracji i zwiększenie kreatywności. Produktywność pracowników w „zielonych biurach” wzrasta nawet o 15%. W dłuższej perspektywie przebywanie w zdrowych budynkach wpływa to na poprawę odporności, lepsze wskaźniki zdrowia fizycznego i psychicznego oraz deklarowane poczucie szczęścia. 

biophilic office - zielone biuro

Biophilic office - biuro Nordea Gdynia, proj. Florabo

Zrównoważone, roślinne projektowanie jest bliskie wielu polskim markom i producentom. Wcielaniem w życie idei Biophilic Office zajmuje się m.in. firma Florabo, która działa kompleksowo, tworząc koncepcje i aranżacje zieleni w przestrzeniach biurowych, serwisując je, a także projektując i produkując innowacyjne rozwiązania do ekspozycji roślin we wnętrzach. Florama jest pierwszym w Polsce projektem ramy z roślinnością eksponowaną wertykalnie, którą z powodzeniem możemy zamontować w każdym, nawet niewielkim mieszkaniu. Projekt nagrodzony został wyróżnieniem must have w 2012 r. To żywy zielony obraz niewymagający podłączenia do wody ani prądu, która jest nawadniana w obiegu zamkniętym. Floramy produkowane są w dwóch rozmiarach i różnych wykończeniach. Florabo tworzy także rozwiązania do biur - roślinne parawany, donice oraz Floraface, czyli zielone ściany. To nowatorskie rozwiązanie zostało opatentowane jako wynalazek. Floraface to wertykalny ogród, w którym, co nietypowe, roślinne wkłady można w razie potrzeby wymieniać, tworząc różnorodne aranżacje i umożliwiając roślinom swobodny rozwój. Ściana może być nawadniana w obiegu zamkniętym lub otwartym.  

Florama Florabo

Florama Florabo, zielona sciana w domu

Florama, Florabo

Bujnie to studio projektowe i manufaktura specjalizujące się w designie roślinnym. Działa w zgodzie z filozofią biophilic designu. Misją Bujnie jest przywracanie naturze należnego jej miejsca w naszym codziennym życiu a celem wprowadzanie roślin do przestrzeni mieszkalnych, biurowych czy usługowych. Robi to, tworząc estetyczne i funkcjonalne produkty do eksponowania i organizacji zieleni. Minimalistyczne stalowe kwietniki powstają w śląskiej manufakturze. Manufaktura, oprócz tworzenia wzorów we własnym zakresie, współpracuje z uznanymi biurami projektowymi. Za modułowy kwietnik ścienny M: OD, zaprojektowany przez Kosmos Project, Bujnie otrzymało wyróżnienie must have 2020. Najnowsze produkty – kwietnik stojący TILLO oraz kwietnik TOTEM projektu BEZA Projekt, z którego można stworzyć zieloną ścianę otrzymał właśnie nagrodę must have 2021. 

metalowy kwietnik_ścienny_M_OD_BUJNIE

Kwietnik metalowy piętrowy

Kwietniki M:OD i TOTEM, Bujnie

Łączność ze światem natury zapewniają nam nie tylko rośliny, ale i zwierzęta. Wdzięczni domowi przyjaciele grają rolę naszych terapeutów i mistrzów bycia tu i teraz. Kot ucinajacy sobie drzemkę, wygrzewając się w plamie słońca na balkonie czy pies, który wyciaga nas na długi spacer na świeżym powietrzu, niech będą najlepszymi przykładami zaspakajania potrzeby kontaktu z naturą, nawet w wielkim mieście.

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

500 sekund o rynku nieruchomości #3 – luty 2021

O kredytach hipotecznych, większej dostępności finansowania zakupu mieszkań! O wyprowadzce poza miasto i o ekologii na mieszkanie.pl Świat nieruchomości w podsumowaniu miesięcznym, wspólnie z Fiat