Nowy Europejski Bauhaus i ZIelony ład: wszystko, co warto wiedzieć

Zielony ład UE to plan, którego celem jest osiągnięcie zrównoważonej gospodarki na naszym kontynencie. Nowy Europejski Bauhaus jest kolejnym punktem tego planu. Czy Zielony ład ma wyłącznie zwolenników?


O czym przeczytasz?

Zielony ład: Europa chce być pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu

Zielony ład został przedstawiony w grudniu 2019 roku jako odpowiedź na realne zagrożenia klimatyczne i potrzeby mieszkańców Europy. Obejmuje działania w kilku kluczowych obszarach politycznych, między innymi rolnictwa, pozyskiwania oraz transportowania żywności, przemysłu, budownictwa, mobilności i eliminowania zanieczyszczeń. 

Kalendarium planu wyznacza konkretne cele dla poszczególnych sektorów gospodarki. Celem nadrzędnym jest jednak osiągnięcie w 2050 roku neutralności klimatycznej. 

Neutralność klimatyczna - co to takiego?

Neutralnością klimatyczną nazywa się takie ograniczenie emisji dwutlenku węgla we wszystkich sektorach gospodarki (przemyśle, energetyce i transporcie), którego nie można uzyskać przez zwiększenie pochłaniania CO2. Innym stosowanym terminem jest “zeroemisyjność”. Europa aspiruje do osiągnięcia takiego stanu w roku 2050, jednak niektóre państwa wspólnoty deklarują, że osiągną zeroemisyjność znacznie wcześniej. Norwegia przoduje w tym ekologicznym wyścigu, podając rok 2030 jako datę graniczną. Na dalszych miejscach plasują się Finlandia (2035) i Austria (2040). 

Na drugim biegunie znalazła się Polska, która jako jedyny kraj w lipcu 2020 roku nie złożyła deklaracji potwierdzającej możliwość osiągnięcia neutralności klimatycznej w zakładanym przez Zielony ład terminie. Jako państwo mamy olbrzymie zaległości w kwestii podejmowania zmian energetycznych i inwestowania w alternatywne źródła energii odnawialnej. Polska energetyka jest głównie oparta na węglu kamiennym; brakuje odgórnych pomysłów na to, jak zmienić zastaną sytuację. Warto wiedzieć, że aktualnie bazujemy na strategii energetycznej (Polityka enegetyczna Polski, skrót PEP) z 2009 roku, która powinna być zaktualizowana w 2013, ale tak się nie stało.

Oficjalne stanowisko rządu przedstawione Unii głosi, że Polska nie osiągnie neutralności klimatycznej w roku 2050. Kiedy to nastąpi? Zgodnie ze słowami premiera: w swoim tempie i czasie. 

W tym kontekście pocieszające mogą być działania potentatów energetycznych: Grupy PGE, Orlenu a także Taurona, które deklarują albo osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050, albo przynajmniej znaczną redukcję emisji dwutlenku węgla. 

Nowy Europejski Bauhaus - nowy punkt w kalendarium Zielonego Ładu

Jak czytamy w materiałach Unii Europejskiej, Nowy Europejski Bauhaus jest inicjatywą intedyscyplinarną, łączącą w sobie działania kreatywne, promowanie ekologii, design, edukację społeczną. Słowami Ursuli Von der Leyen, przewodniczącej Komisji Europejskiej: Nowy Bauhaus ma być sposobem na to, aby Europejski Zielony Ład dotarł do umysłów i domów obywateli. 

Nowy punkt Zielonego Ładu to Nowy Bauhaus

Na przygotowanej w tym celu stronie www., projektanci, inżynierowie, naukowcy i przedsiębiorcy mogą dzielić się przykładami osiągnięć i pomysłami na to, jak Nowy Europejski Bauhaus powinien funkcjonować. Przewidziane są nagrody dla tych, którzy w najleszy sposób zrealizują wartości przyświecające inicjatywie. Kolejną fazą ma być wybranie i wdrożenie pięciu projektów. 

Chociaż na ten moment założenia całej inicjatywy mogą wydawać się dość mgliste, warto poczekać na rezultaty kreatywnych działań twórców. Odwoływanie się do tradycji Bauhausu, czyli tworzenia przestrzeni społecznej w duchu funkcjonalności, integralności sztuk, prostoty i zrównoważonego rozwoju z pewnością daje nadzieję na wyłonienie ciekawych projektów. 

Zielony ład nie taki “zielony”?

Chociaż Zielony ład w założeniach bez wątpienia jest godną poparcia inicjatywą, należy również wspomnieć o kontrowersjach, jakie wzbudza. 

W październiku 2020 w brytyjskim prestiżowym “Nature” został opublikowany artykuł, którego autorzy dowodzą, że Unia Europejska może co prawda osiągnąć tytuł jedynego neutralnego klimatycznie kontynentu, ale kosztem innych. Importowanie zboża i mięsa w znacznych ilościach pozwala na redukowanie upraw oraz hodowli w ramach UE. Co ważne, Zielony ład zakłada m.in. redukcję pestycydów i herbicydów w państwach Unii, ale już nie wspomina o tym, aby importowane towary miały być od nich wolne. Autorzy artykułu nazywają taki model działania “outsourcingiem szkód ekologicznych”. 

To po raz kolejny wskazuje, że wszelkie działania mające na celu globalną sytuację środowiska powinny być podejmowane w ramach współpracy wszystkich kontynentów - na ten moment wydaje się to jednak wizją utopijną. W tym świetle wspieranie inicjatyw ekologicznych lokalnie jest najbardziej odpowiedzialnym i dostępnym wszystkim działaniem na rzecz środowiska. 

Artykuły, które mogą Cię zainteresować