Obniżone samopoczucie jesienią? To, jak mieszkasz, ma znaczenie [Zielony weekend]

Choroba afektywna sezonowa to zaburzenie nastroju, które dotyka nawet 10% populacji w okresie jesienno-zimowym. Jeśli spadające liście, pochmurne dni i nadchodzące miesiące sprawiają, że kiepsko się czujesz - rozważ drobną rearanżację swojego domu.


O czym przeczytasz?

Bez światła nie ma radości

Psychologowie i psychiatrzy nie określili w pełni wszystkich czynników sprzyjających rozwojowi tzw. depresji sezonowej. Są jednak zgodni, że podstawowym elementem ją wywołującym, jest niedobór światła słonecznego i wynikający z niego rozstrój rytmu dobowego. Niektórzy z nas są znacznie bardziej podatni na pogorszenie nastroju, spadek motywacji i poziomu energii, a także przyrost masy ciała w czasie, gdy większą część doby spędzamy w ciemnościach lub szarzyźnie. Osoby, które pracują w standardowym trybie dziennym najczęściej jedyne “jasne” godziny jesienią i zimą spędzają w pomieszczeniach zamkniętych. Nie tylko biurach, ale również własnych domach, ponieważ coraz więcej osób przechodzi na hybrydowy model pracy.

Podczas gdy nasz wpływ na wygląd biura nie zawsze jest duży, z pewnością jesteśmy w stanie zadbać o to, aby nasze mieszkanie sprzyjało zdrowiu psychicznemu. Jeśli zatem czujesz, że potrzebujesz zmian - warto je wprowadzić. 

Pamiętaj jednak, że wszelkie zaburzenia nastroju, które utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, są cykliczne i wpływają znacząco na Twoją jakość życia są wskazaniem do konsultacji ze specjalistą. Tak, jak dbamy o swój fizyczny komfort, powinniśmy dbać o psychikę - nie bagatelizujmy złego nastroju, czasem to coś więcej niż “zły humor”. 

Zaproś słońce do domu - sposób na jesienną chandrę

Ciemność i brak dostępu do światła jest pożądany - ale nocą, w czasie, gdy śpimy. Ciemność zwiększa wydzielanie melaniny, hormonu snu, dlatego np. niewskazane jest stymulowanie się niebieskim światłem emitowanym przez ekrany na kilka godzin przed snem. 

Jesienią i zimą często czujemy się ospali i mamy problemy z koncentracją właśnie przez zaburzenia gospodarki hormonalnej wynikające z braku ekspozycji na światło. Chociaż często zdaje się nam o tym zapominać w dobie smartfonów, internetu i wszechobecnych technologii, nasze organizmy niewiele się zmieniły od paru tysięcy lat i nadal jesteśmy bardzo mocno związani z procesami rządzącymi przyrodą.

Czym jest biophilic design i jak projektować wnętrza w zgodzie z naturą?

Jednak w jaki sposób zaprosić do swojego domu słońce, jeśli za oknem jest pochmurno i pada? Przede wszystkim, wykorzystując naturalne światło takim, jakie jest. Nie zasłaniajmy okien żaluzjami, roletami, ciężkimi firanami i zasłonami. Jesienią i zimą liczy się naprawdę każdy promyk słońca - nawet zza chmur. W miarę możliwości i gdy pogoda na to pozwala, wychodźmy z domu, chociażby na balkon. Jeśli mamy taką możliwość, zmieńmy aranżację pokoju lub biura tak, aby nasze stanowisko pracy znajdowało się jak najbliżej okna. 

To jednak może nie wystarczyć, dlatego z pomocą nadchodzi światło sztuczne. Co ciekawe, nasz organizm może czerpać pozytywną energię również… z lamp. Na rynku medycznym dostępne są urządzenia, które emitują wiązki światła o właściwościach zbliżonych do światła naturalnego, ale pozbawione promieniowania UV - dzięki temu naświetlanie nimi jest w pełni bezpieczne dla układu nerwowego i skóry. Część z nich ma badania kliniczne i certyfikaty potwierdzające skuteczność w zwalczaniu choroby afektywnej sezonowej, jak profesjonalnie nazywane jest cyklicznie występujące jesienią zaburzenie nastroju. Naświetlanie światłem o odpowiedniej charakterystyce jest np. wykorzystywane przez badaczy stacjonujących na dalekiej Północy i regularnie stosowane przez mieszkańców Kanady i północnych stanów USA. Leczenie światłem nosi nazwę fototerapii - można się jej poddać zarówno w gabinetach zabiegowych (również w Polsce), albo jak wspomniałam, we własnym fotelu.

Specjalistyczne urządzenia to jednak nie wszystko. Bardzo istotne jest to, jakie oświetlenie do codziennego funkcjonowania mamy zainstalowane w domu. Rozmieszczenie lamp i rodzaj używanych żarówek ma olbrzymie znaczenie. Powinniśmy sięgać po żarówki o ciepłym spektrum światła, w żadnym wypadku białym (które wiele osób kojarzy z laboratorium i czuje się w nim nadmiernie wyeksponowanym). Białe światło nadaje wnętrzom nieprzyjaznego wymiaru, niezależnie od tego, jak bardzo przytulnie byłoby ono urządzone. Chociaż kłóci się to z powierzchownie pojmowaną ekologią, nie powinniśmy unikać zapalania światła nawet przed południem, jeśli aura tego wymaga. Energooszczędne żarówki nie mają swojej nazwy przypadkowo, a ich stosowanie gdy panuje szarówka i nasze samopoczucie mocno na tym cierpi, jest zdecydowanie bardziej korzystne niż siedzenie w ciemności. 

Jak wybrać lampę do jadalni? Sprawdź nasz poradnik!

Terapeutyczne mieszkanie - jak poprawić swój nastrój jesienią i zimą?

Mieszkanie, które w okresie jesienno-zimowym będzie poprawiać nasz nastrój z pewnością jest dobrze oświetlone. To jednak nie wszystko. Powinno być ciepłe, ale nie przegrzane. Polacy mają tendencję do nadmiernego ogrzewania swoich mieszkań, co wpływa negatywnie na samopoczucie fizyczne i psychiczne. Optymalną temperaturą do codziennego funkcjonowania jest 20 stopni - nasz umysł jest zmobilizowany do pracy i nie odczuwamy senności. Co więcej, taką temperaturę najbardziej “lubi” nasz układ krwionośny i oddechowy - przekręcając termostat na wyższy stopień zwiększamy prawdopodobieństwo osłabienia odporności i podwyższenia ciśnienia. Im jest cieplej, tym gorzej śpimy i mniej mamy ochoty na aktywność fizyczną, co z kolei odbija się rykoszetem na zdrowiu psychicznym. Dowiedziono, że im mniej ruchu zażywamy, tym bardziej obniża się nasze samopoczucie. 

Z tego też względu w naszym mieszkaniu warto wygospodarować miejsce do ćwiczeń - nie musimy od razu konsturować siłownie (jeśli jednak chcesz, tutaj znajdziesz porady, jak zrobić domową siłownię) ani inwestować w drogi sprzęt. Warto jednak zadbać o kącik, w którym regularnie będziemy mogli odbyć sesję jogi, porozciągać się, wykonać trening cardio czy po prostu… pomedytować. W sklepach sportowych jest mnóstwo atrakcyjnych wizualnie i praktycznych pomocy do ćwiczeń w domu, a okres pandemii dodatkowo zwiększył do nich dostępność. Drążki rozporowe do umieszczenia we framudze drzwi, gumy wspomagające rozciąganie i ułatwiające naukę podciągania, maty do ćwiczeń, piłki i inny sprzęt nie jest drogi, a znacząco ułatwia aktywność sportową. Szczególnie tym osobom, które nie przepadają za wychodzeniem gdy zimno i pada.

Kolejną kwestią jest otaczanie się roślinami - badania dowodzą, że patrzenie na zieleń i kontakt z przyrodą nawet, gdy jest zamknięta w doniczce, ma pozytywny wpływ na nasze zdrowie psychiczne. Jeśli w Twoim mieszkaniu brakuje roślin, nadchodzące miesiące to dobry czas, aby "zaadoptować" kilka z nich i nauczyć się je pielęgnować.

Jesień i zima to też świetny czas na zmiany w kuchni - i niekoniecznie chodzi tu o remont. Jeśli odczuwasz taką potrzebę i masz możliwości, oczywiście warto się na to pokusić. Jednak z perspektywy Twojego samopoczucia psychicznego najważniejsze jest to co i jak jesz. Dbanie o regularne posiłki, dobrze zbilansowane, zapewniające wartości odżywcze i unikanie przetworzonego jedzenia oraz cukrów to podstawa. Jesień i zima sprzyja eksperymentowaniu w kuchni, ponieważ jest to aktywność, którą można wykonywać w czterech ścianach, niezależnie od pogody.

Zapraszaj do gotowania rodzinę i przyjaciół, próbujcie nowych smaków i spędzajcie czas na wspólnym jedzeniu. Posiłki w miłym gronie, przygotowane z uwagą i miłością, mają niebagatelny wpływ na nasze samopoczucie i w przeciwieństwie do jedzenia w biegu i stresie, mogą zwiększyć naszą efektywność i po prostu - radość z życia. A to właśnie o jej pielęgnowanie powinniśmy dbać w szczególności w nadchodzących miesiącach.

Advertisement
Advertisement

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

SmartHome oczami dzieci - wymarzony pokój

O jakim pokoju marzą dzieci? Przyjrzymy się bliżej inteligentnemu oświetleniu i sprawdzimy jak dzieci same zmieniają pokój w krainę marzeń. SmartHome w Komputroniku. http://Komputronik-SmartHome

Advertisement