PARTNEREM ARTYKUŁU JEST BANK
BNP PARIBAS

Dom ekologiczny: jak wybrać projekt i wykonawcę?

Podjąłeś decyzję: chciałbyś zbudować dom ekologiczny, który będzie optymalnie wykorzystywać naturalne zasoby. Chcesz, aby był trwały i bezpieczny. Na rynku jest wiele rozwiązań reklamowanych jako “ekologiczne” - jak wybrać projekt i wykonawcę?


O czym przeczytasz?

ekologiczny dom w polsce

Ekologiczny dom - czyli jaki?

Wokół terminu “ekologiczny” narosło wiele nieporozumień - przymiotnik ten stosowany jest zarówno do określenia domów pasywnych i energooszczędnych, jak i tych wybudowanych kilkadziesiąt lat temu, ale obecnie wykorzystujących odnawialne źródła energii. Tymczasem zgodnie z nomenklaturą stosowaną w budownictwie, dom ekologiczny od pierwszych etapów projektowania powstaje z poszanowaniem dla środowiska. 

Ekologiczny dom to taki, który technologicznie jest w pełni ekologiczny - czyli nie jest to budynek, do którego została zaadaptowana instalacja odnawialna. Takie budynki jedynie w pewnym stopniu wykorzystują rozwiązania proekologiczne, jak pompa ciepła czy fotowoltaika. Dom ekologiczny to taki, który w technologii i materiałach pochodzi z natury - dlatego my wykorzystujemy wyłącznie drewno, włókna roślinne (kolokwialnie mówiąc: słomę) i zewnętrzne płyty obkładkowe bazujące na związkach naturalnych” - wyjaśnia Stanisław Szczygieł, przewodniczący Rady Technologii i Rozwoju Grupy Pro Eko, produkującej ekologiczne materiały budowlane i dostarczającej systemy do budowy domów przyjaznych dla środowiska. 

Nie każdy jednak zna się na technologii budowlanej, aby ocenić, czy znalezione rozwiązanie jest zgodne z powyższymi zaleceniami. Czym zatem warto się kierować?

“Kręgosłup” domu ekologicznego - cztery ściany to nie wszystko

“Na jakość naszego życia mają wpływ trzy główne czynniki: to, co jemy, czym oddychamy i co pijemy” - mówi Stanisław Szczygieł. Ekologiczny dom zapewnia, że powietrze i woda, których używamy, są wolne od toksyn i patogenów. Aby jednak tak się stało, nasz dom musi być “zdrowy” od samego rdzenia, jakim jest jego szkielet. 

Dom szkieletowy

Ekologiczne materiały budowlane o odpowiednich parametrach cieplnych i pochodzące z Polski są dobrym punktem wyjścia do rozważań o naszym przyszłym eko-domu. Dlatego w pełni “zielonych” budynkach zamiast blokerów wilgoci takich jak styropian i folie paraizolacyjne stosuje się znane od wieków drewno, słomę i glinę. Warto mieć oczywiście świadomość, że nowoczesna technologia znacząco różni się od tej sprzed lat i obecnie budowane z powyższych materiałów domy nie mają nic wspólnego z “lepiankami”.

Sprawdź także: Zastanawiasz się, na jaką nieruchomość Cię stać? Skorzystaj z symulator kredytu hipotecznego.

“Nie stosujemy folii paraizolacyjnych i innych blokerów wpływających na wymianę powietrza. Wykorzystujemy to, co daje nam natura - wierzymy, że odpowiednia polityka gospodarcza, która za priorytet stawia życie w symbiozie ze środowiskiem, realnie oddziałuje na przyszłość naszych dzieci i następnych pokoleń“ - mówi Stanisław Szczygieł. 

Jak zatem prezentuje się taki nowoczesny polski dom szkieletowy? Jego “kręgosłup” stanowią prefabrykowane segmenty wykonane z odpowiednio długo suszonego drewna, które po skręceniu i sklejeniu ma potwierdzoną badaniami, wysoką stabilność i nośność. W taką bazę konstrukcyjną wdmuchiwana jest warstwa izolacyjna powstała z roślin. Całość uszczelniania jest i wspierana przez płyty obkładkowe, które dodatkowo wpływają na stabilność konstrukcji. Technologia prefabrykacji, która najczęściej wykorzystywana jest do budowy domów w standardzie pasywnym i energooszczędnym, zapewnia maksymalną kontrolę parametrów budynków na każdym etapie produkcji. Dlatego chociaż dom z prefabrykatów stawiany jest zazwyczaj w parę (!) dni, nierzadko jest on o wiele trwalszy, bezpieczniejszy i zdrowszy dla mieszkańców, niż ten budowany metodami tradycyjnymi i przez lata. W kontekście zdrowia warto poznać istotny termin, jakim jest “otwartość dyfuzyjna”.

W domu ekologicznym oddychasz pełną piersią

“Opór dyfuzyjny przegród doprowadza do nadmiernego gromadzenia się w pewnych przestrzeniach wilgoci, a to z kolei prowadzi do powstania nieprzyjaznego ludziom mikroklimatu - pojawia się pleśń, grzyb, rozwijają się patogeny. W ścianach samowentylujących takie zjawisko nie istnieje - a nawet, jeśli się pojawi, to natura genialnie sama to reguluje. Nasza słoma odpowiednio sprasowana pozwala przyjąć wilgoć, a potem ją oddać - albo na zewnątrz, albo do wewnątrz” - wyjaśnia Stanisław Szczygieł. 

W polskim budownictwie szkieletowym, adaptującym rozwiązania kanadyjskie czy niemieckie, często popełniane są podstawowe błędy, wynikające z chęci znalezienia tańszej alternatywy. W wyniku takiego działania często domy reklamowane jako “ekologiczne” są takie jedynie z nazwy: bazują co prawda na szkielecie drewnianym, ale już całość przegród wykazuje zbyt wysoki opór dla pary wodnej. Stosowanie styropianu i pianki poliuretanowej to typowe przykłady takiego nieodpowiedniego działania, ale również sięganie po naturalną wełnę mineralną w połączeniu z folią paraizolacyjną jest błędem z punktu widzenia ekologicznego budownictwa. Warto wiedzieć, że współczynnik oporu dyfuzyjnego µ dla popularnego w Polsce styropianu wynosi 150, tymczasem dla nowoczesnych, ekologicznych materiałów budowlanych dostarczanych np. przez Grupę Pro Eko - 10. Oczywiście styropian, jak i pianka poliuretanowa czy folie paraizolacyjne są skutecznymi sposobami na docieplenie budynków budowanych w tradycyjnych technologiach i starszych - jeśli jednak jesteśmy na etapie budowy domu, warto ponownie przemyśleć tę kwestię. “Nasza technologia sprawia, że ściana jest dyfuzyjnie otwarta: stosujemy płyty magnezowe, cementowe, gipsowo-włóknowe. Zapewniamy optimum życiowe czyli doskonały mikroklimat w pomieszczeniach. ”

Wielu osobom domy szkieletowe kojarzą się z niską zdolnością do akumulacji cieplnej, tymczasem stosowanie sprawdzonych, naturalnych materiałów gwarantuje najwyższy komfort termiczny wewnątrz pomieszczeń. Najlepszym dowodem na to jest fakt, że domy z prefabrykatów wypełnionych sypką termoizolacją produkowaną z włókien roślin jednorocznych uzyskują parametry wymagane nie tylko dla budynków energooszczędnych, ale również pasywnych. 

Ekologiczny dom to coś więcej, niż sam budynek

“Nieodzownym elementem każdego budynku są instalacje. Najistotniejsze kwestie to pozyskiwanie wody i odprowadzanie kanalizacji. Odpowiednie gospodarowanie tymi zasobami sprzyja ekologii, ale również generuje oszczędności” - kontynuuje Stanisław Szczygieł. Dlatego immanentną cechą każdego projektu ekologicznego domu są instalacje odnawialnych źródeł energii - fotowoltaika czy pompy ciepła to typowe przykłady. Mówiąc jednak o wodzie należy wspomnieć również o sposobach na zbieranie deszczówki oraz odzyskiwanie tzw. szarej wody - czyli popłuczyn z kąpieli i prania, z której oczyszczeniem doskonale radzi sobie biologiczna oczyszczalnia. 

Gotowe projekty domów ekologicznych zawierają w sobie tego typu instalacje, jednak mogą być one odpowiednio modyfikowane - w zależności od indywidualnych potrzeb klienta i zasobności jego portfela. 

Sprawdź także: Zastanawiasz się, na jaką nieruchomość Cię stać? Skorzystaj z symulator kredytu hipotecznego.

Czym kierować się w wyborze projektu domu ekologicznego?

W internecie odnaleźć można mnóstwo stron oferujących sprzedaż gotowych projektów domów ekologicznych. Mając jednak powyższą wiedzę, możemy krytycznym okiem spojrzeć na te propozycje. Przede wszystkim, niektóre z projektów nie mogą być nazywane ekologicznymi, ponieważ technologia zaproponowana przez biuro projektowe czy wykonawcę nie jest zgodna z “zielonymi” założeniami. Po drugie, jeśli projekty te nie uwzględniają specyficznych wymagań instalacji OZE, także nie są tymi, których szukamy.

Warto jednak wiedzieć, że jeśli któryś z projektów szczególnie przypadnie nam do gustu ze względów estetycznych, dobry wykonawca specjalizujący się w ekologicznych rozwiązaniach będzie w stanie zaadaptować go do “zielonej” technologii. Prefabrykacja daje szczególnie dużo możliwości w tym zakresie. Co jeszcze powinno być brane pod uwagę w kontekście domu ekologicznego? “Doświetlenie wnętrz, nasłonecznienie działki, odpowiednie usytuowanie domu względem kierunków świata. Za to jednak wszystko odpowiadają architekci - ich zadaniem jest doradzenie klientowi, jak wykorzystać potencjał natury” - mówi Stanisław Szczygieł. I na koniec ważna uwaga, którą warto zapamiętać: “Dom to nie tylko cztery ściany, ale również ludzie i otoczenie - to wszystko to, co nas otacza”. Najbardziej ekologiczny budynek nie będzie w pełni przyjazny środowisku, jeśli nie będziemy korzystać z jego możliwości i go “wspierać”: segregując śmieci, oszczędzając energię i dbając o zrównoważony tryb życia. 

Jak wybrać projekt ekologicznego domu?

  1. Poszukaj projektu i wykonawcy, którzy specjalizują się w ekologicznych rozwiązaniach.
  2. Uważaj na greenwashing - tzw. marketing "ekościemy". To, że coś jest reklamowane jako “zielone” niekoniecznie takie jest. 
  3. Zapoznaj się z tematem ekologicznych technologii budownictwa - pamiętaj, że obecnie dysponujemy naturalnymi i zdrowymi alternatywami dla styropianu i folii paraizolacyjnych. Domy z Natury są dobrym przykładem ekologicznych praktyk - od momentu projektowania do oddawania budynku do użytku. 
  4. Nie wierz mitom na temat prefabrykacji. Domy z prefabrykatów są trwałe, solidne i bezpieczne - to najczęściej stosowany sposób stawiania domów pasywnych i energooszczędnych na całym świecie. 
  5. Pamiętaj, że każdy projekt można poddać adaptacji - dostosowanej do Twojego gustu, potrzeb, liczebności rodziny, instalacji. Mniejsze pole manewru istnieje co prawda przy domach pasywnych (które muszą mieć zachowane pewne szczególne proporcje) niż przy energooszczędnych, ale doświadczony architekt/wykonawca z pewnością pomoże znaleźć satysfakcjonujące Cię rozwiązanie. 

Artykuły, które mogą Cię zainteresować

500 sekund o rynku nieruchomości #3 – luty 2021

O kredytach hipotecznych, większej dostępności finansowania zakupu mieszkań! O wyprowadzce poza miasto i o ekologii na mieszkanie.pl Świat nieruchomości w podsumowaniu miesięcznym, wspólnie z Fiat